Geleneksel ve Modern Bazı Çin Festivalleri

Posted by
Bu Yazıyı Paylaşın:

Çin festivalleri, Dünya’nın en eski medeniyetlerinden biri olan Çin’in binlerce yıllık geçmişinin yansıması. Çin Yeni Yılı gibi günümüzde hala kutlanmaya ek olarak Çin’de birtakım yeni ve modern festivaller de kutlanıyor. Çin takvimindeki 200’ü aşkın festivalden bazıları ise önemini bugün kaybetmiş durumda.

Çin Cumhuriyet Bayramı

Çin, yani uzun adıyla Çin Halk Cumhuriyeti 1 Ekim 1949’da kuruldu. 2 Aralık 1949’da da 1 Ekim Çin’in Cumhuriyet Bayramı olarak kabul edildi.

Fotoğraf: China Daily

Yedi Gün Bayram Tatili

Cumhuriyet Bayramı, Çinliler’in yıl boyunca sabırsızlıkla beklediği bayramlardan biri çünkü yıl boyunca Çinliler’e, Çin için uzun sayılabilecek bir süre, tatil yapma imkanı tanıyan iki büyük bayramdan biri Cumhuriyet Bayramı. Birçok özel firma ve devlet daireleri bu bayramda 7 gün boyunca kapalı olur. (Bayramın öncesindeki hafta sonu herkes mesai yapsa da tatilin uzunluğu yedi gün)

Çin kanunlarına göre de firmalar özel durumlar dışında en az 3 gün tatil olmak zorundadır. Çalışmaya devam eden firmalar da bu 3 gün içinde çalışanlarına günlük maaşlarının 3 katı maaş ödemekle yükümlüdür. (bkz. Çin’de Çalışmak İle Türkiye’de Çalışmak Arasındaki 5 Fark)

Seyahat Bayramı

Bu bayram çoğu Çinli için deyim yerindeyse tatil ve gezi bayramıdır. Milyonlarca kişi her yıl bu bayramda memleketlerine veya bazı önemli şehirlere giderek stres atar. Evlerine giden kişiler aileleri ile birlikte çok büyük bir akşam yemeği yer. Çin kültüründe önemli bayramlarda ailenin tamamıyla birarada olup yemek yemek çok önemlidir. (bkz.“Çinliler Ne Yer?”; Diye Soranlar İçin Bilgiler) Aile büyükleri ile 1-2 gün geçiren kişilerin çoğu kalan günlerde seyahate gitmeyi tercih eder.

1-7 Ekim tarihleri arasında bayram tatili nedeniyle bir yerden bir yere gitmek, özellikle de önemli seyahat noktalarına gitmek çok zor olabilir. Zira insan fazlalığından dolayı otobüs, tren veya uçak bileti bulmak biletini önceden almamış olanlar için neredeyse imkansız. Öyle ki koltuksuz ayakta seyahat için satılan tren biletleri dahi tamamen tükeniyor.

Arabayla seyahat etmek de bir o kadar güç. Bayram süresince otoyolların ücretsiz olması insanları arabayla seyahat etmeye teşfik ediyor olsa da, yoğunluk nedeniyle çoğu otoyolda trafik durma noktasına geliyor. Dünya’nın en pahalı otoyollarına sahip olan Çin’de, her ne kadar kalabalık olsa da, ücretsiz otoyollar uzak yollara gidenlerin yol masraflarını önemli ölçüde azaltıyor. Çin’de otoyol ücreti kilometre başına 20-25 kuruş civarında.

Pekin’de Özel Tören

Pekin’de olan kişiler Tiananmen Meydanı’ndaki resmi Cumhuriyet Bayramı kutlamalarını izleyebilirler. Tabii kutlamaları izlemek için kutlamaların başlamasından saatler öncesinde meydanda bulunmak şart.

Çinliler yıl boyunca çok yoğun bir şekilde çalışıyorlar ve kolay kolay uzun tatil yapamıyorlar. Cumhuriyet Bayramı’nın bu durumda olan çalışan Çinliler’i rahatlattığı ve mutlu ettiği bir gerçek.

Ejderha Botu Festivali

Ejderha Botu Festivali, varlığını devam ettiren,binlerce yıllık tarihi olan festivallerden biri. Çin takvimine göre yılın beşinci ayının beşinci gününe denk gelen festival, Çin’de resmi tatil olarak kutlanıyor.2000 yıllık geçmişi olan festival, her ne kadar birçok Çinli için dahi sıradan bir tatil günü gibi görünse de, festivalin temelinde ülkesi için canından olan şair Qu Yuan adlı şairi anmak yatıyor.

Ejderha Botu Yarışları

Ejderha botu yarışı-bing.com

Festival günü Çin genelindeki birçok şehirde ejderha botu yarışları düzenleniyor. Bu yarış, olimpiyatlardaki kürek yarışlarına çok benziyor. 15-20 kişilik takımların uzun bir kanoya oturup kürek çekerek bitiş çizgisine ulaşmaya çalıştığı yarışın en büyük farkı, takımda bir tane de davulcu bulunması. Davulcu gidilmesi gereken hıza göre ritimleri değiştiriyor ve tokmağın her vuruşunda kürekler suya daldırılıyor. Bazı bölgelerdeki yarışlarda kanonun baş tarafında bir eşderha başı, arka tarafında da ejderha kuyruğu bulunuyor. Yani bir nevi ejderhaya benzer kano ile yarışılıyor.

Aslında bu yarış, Milo Nehri’nde boğulmak üzere olan Qu Yuan’i kurtarmaya çalışan köylülerin çabalarından ilham alınarak ortaya çıkmış bir yarış. Her yıl bu festival zamanı düzenlenen yarışlardan bir tanesi Çin’in ulusal kanalı CCTV tarafından dahi canlı veriliyor.

Festivalin Diğer Gelenekleri

Ejderha botu yarışlarına ek olarak bazı gelenekler de hala yaşatılıyor. Bazı bölgelerde çocuklara beş ayrı renkte iplikten oluşan güzel kokulu saşeler giydirilir. Bazı bölgelerde ise el ve ayak bileklerinde yine beş ayrı renkte iplikten yapılmış basit bilezikler bağlanır ve bu bilezikler yağmur yağana dek çıkarılmaz. Beş ayrı renkteki iplik ve güzel kokular ile kötü ruhlardan kendilerini korumaya çalışırlar.

Bu festivalde bazı evlerin kapılarına misk otu yaprakları ve hintkamışı konularak sivrisinek, karasinek ve çeşitli haşerelerin evden uzaklaşması sağlanır. Büyük ihtimalle bu otlardan çıkan kokular böceklerin hoşuna gitmiyor ve onlar da kaçıyorlardır.

Festivalin Geleneksel Yiyeceği

Sadece bu festivale özgü olan bir yiyecek var. Çince adı zongzi olan bu yiyeceğin İngilizce karşılığı rice dumpling, yani pirinç mantısı. Aslına bakılırsa mantı ile uzaktan yakından benzerliği olmayan zongzinin neden böyle bir adla İngilizce’de telaffuz edildiğini ben de bilmiyorum.

Zongzinin ortaya çıkışında da Qu Yuan adı öne çıkıyor. Bir inanışa göre, yaşadığı dönemde gelecek saldırılar ile ilgili kralı uyarmaya çalışan Qu Yuan, bu yolda  Milo Nehri’ni geçemez ve boğulur. O’nun cesedinin balıklar tarafından yenmesini engellemek amacıyla nehre diğer insanlar tarafından onlarca kilo pirinç atılır.

Zongzi, pirinç ve pirinçle karıştırılmış bir besin maddesinin bambu yaprağı gibi büyük bir yaprak kullanarak sarılması ve sonrasında saatlerce buharda pişirilmesi veya kaynar suda haşlanması ile yapılır. İçinde pirinç haricindeki diğer besin maddesi bölgeden bölgeye değişiklik göstermektedir. Bazı bölgelerde içine hünnap konurken, bazı bölgedekiler kırmızı fasulye ile zongzinin içini doldurur. Bunun haricinde zongzinin içine et, mantar, hatta yumurta koyulan yerler de var.

Her yıl Çin’de abartısız olarak milyonlarca zongzi yapılıyor ve birçoğunu insanlar bu festivale özel olarak birbirlerine hediye ediyorlar.

Zongzi, Çin yemekleri arasında kesinlile favorilerimden biri olmasa da, belki sizlerin hoşuna gidebilir. Zongzinin gerçek tadına varabilmek için Ejderha Botu Festivali sırasında Çin’î ziyaret etmeniz yeterli. Diğer zamanlarda da özellikle büyük marketlerde zongzi bulunabiliyor olsa da, her şey zamanında güzel.

Geleneksel Saç Kesme Günü

“Saç Kesme Günü” olarak da adlandırılabilecek Longtaitou Festivali ( 龙抬头) Çin yılının ikinci ayının ikinci günü kutlanıyor.

womenofchina.cn

Festivalin çıkış noktası bundan çok öncesine dayanıyor. Çin tarihinde ejderhanın çok önemli bir yeri vardır. Ejderhanın tüm canlıların kralı ve bütün insanların atası olduğuna inanılır. Ayrıca ejderhanın yağmurun yağmasını sağladığı da düşünülür. Longtaitou sözcüğü Türkçe’de “başını kaldıran ejderha” anlamına gelir ki ejderhanın başını kaldırması baharın ilk yağmurunun çok yakında yağacağı anlamına gelir. Ejderhanın hareketlendiği bu günde saç kesmenin yıl boyunca şans getireceğine inanılır. (Bazı bölgelerde Çin yılının ilk ayı boyunca saç kesmek iyi değildir ve buralarda bazı insanlar saç kesmek için Longtaitou festivalinin gelmesini beklerler) Longtaitou günü geldiğinde berberlerde yoğunluk yaklaşık %30 oranında artar ve bazı kişiler saç traşı olabilmek için saatlerce sırada beklemeyi göze alır. Özellikle küçük çocuğu olan aileler bu günde çocuklarını berberlere götürür ve saç traşı yaptırır.

Longtaitou aynı zamanda havaların ısınmaya başlamasıyla beraber iyi hasat olması için duaların edildiği bir dönemdir. Birtakım bitki karışımlarının yakılarak evlerin haşerelerden arındırılması da yılın bu gününe denk gelse de günümüzde bu tip karışımlarla haşerelerden kurtulma geleneği kalmamıştır.

Çin Sevgililer Günü: Qixi Festivali

Çin Sevgililer Günü, isim olarak bakıldığında “çakma gün” gibi görünse de işin aslı görünenden çok farklı. Belki de Dünya’daki ilk sevgililer günü Çin’e ait. Zira Çin’deki sevgililer günü milattan önceki dönemlerden başlayarak günümüze kadar gelmiş, mitolojik bir hikayesi olan geleneksel bir festival.

bing.com

Qixi Festivali (七夕节) veya Çift Yedi Festivali olarak anılan Çin Sevgililer Günü, Çin yılının 7. ayının 7. gününde kutlanıyor ve bu da miladi takvimde genel olarak Ağustos’a denk geliyor.

MÖ 206 ve MS 220 yılları arasında Çin’de hüküm sürmüş olan Han Hanedanlığı döneminde yaşandığına inanılan bir mitolojik hikaye bu festivalin çıkış noktası olarak kabul ediliyor.

Han Hanedanlığı zamanında Niu Lang adında dürüst ve kibar bir genç vardır. Bu genç, çocuk yaştayken öksüz ve yetim kalır. Ardından da yengesi tarafından evden kovulur. Bu da Niu Lang’ın tek başına çobanlığa ve çiftçiliğe başlamasına neden olur. Günün birinde cennetten gizlice  gelen Zhi Nu adındaki peri Niu Lang’a aşık olur ve gizlice onunla evlenir. Evlendikten sonra Zhi Nu zamanın çoğunu evde geçirirken Niu Lang çiftçiliğe devam eder. Mutlu bir hayat süren çiftin bir oğlu bir de kızı olur. Ama sonrasında Cennet Tanrısı Batı Cennetleri’nin kraliçe annesine Zhi Nu’nun geri getirilmesinin emrini verir ve Zhi Nu cennete geri getirilir.

Günün birinde Niu Lang, oğlu ve kızıyla birlikte eşini bulmak üzere cennete gider ve O’nu bulur. Eşine çok yaklaştığı sırada kraliçe anne Niu Lang’ı görür ve altın tokalarının birini onların üstüne doğru fırlatır. Bir anda Niu Lang ve Zhş Nu’nun önünde dalgalı bir nehir oluşur ve bu nehir  Niu Lang ile Zhi Nu’nun istemeye istemeye de olsa birbirlerinden ayrı düşmelerine neden olur. Kraliçe anne, onların sadece yılın bir günü birbirlerine kavuşmalarına izin verir ki bu gün Çin takvimine göre 7.ayın 7.gününe denk gelir. Niu Lang ile Zhi Nu’nun buluşabilmesi için her yıl aynı gün binlerce saksağan bir araya gelerek nehrin üstünde bir köprü oluştururlar.

İnanışa göre yılın Qixi Festivali’ni içinde bulunduran bu döneminin yıldızlı gecelerinde kuzey güney doğrultusunda samanyolu görülebilir. Bu samanyolunun sağında ve solunda birbirinden uzakta bulunan parlak yıldızlar vardır. İşte bu yıldızlar Niu Lang ve Zhi Nu’yu temsil eder. Bu yıldızların arasında da nesillerden nesillere aktarılan güzel bir aşk hikayesi vardır.

Bu festivalin etkisi eskiye oranla azalmış olsa da, Çinli gençler bu festivali batı ülkelerindeki Sevgililer Günü’ne benzer bir şekilde kutlamaya çalışırlar. Bu nedenle bu festival öncesinde çeşitli mağazalar festivale özel çeşitli indirimler yapar ve satışlarını arttırır. Çiçekçiler de yine bu günde normalden daha fazla çiçek satar.

Çin Festivalleri ile ilgili sitemizde bulunan bazı yazılar:


e-mail listemize SİZ de kayıt olun!



–Yeni Festivaller–

Çin Buz Festivali

Çin’in kuzeydoğusunda yer alan ve soğuk iklimi ile tanınan Heilongjiang Eyaleti’nin başkenti olan Harbin’de ilk olarak 1985 yılında düzenlenen buz festivali, son yirmi yılda her yıl düzenlenerek ve her geçen yıl daha da büyüyerek bugüne ulaştı. Buz festivali 2019’da 600.000m² alana yayıldı.

Her yıl Ocak ayında düzenlenen festival Dünya’daki en önemli dört buz festivalinden biri olarak gösteriliyor.Diğer üç önemli buz festivaline ev sahipliği yapan ülkeler Japonya, Kanada ve Norveç.

chinadaily.com.cn

İki ay boyuna ziyarete açık kalan festivalde buzların traşlanmasıyla yapılan ve farklı renklerde ışıklandırılmış, en yükseği 45 metrelik kule olan yüzlerce buz heykeli bulunuyor. Buna ek olarak buz tutmuş olan Songhua Nehri üzerine bu seneye ek olarak 2019 adet kardanadam yapıldı.

2018 yılındaki festivalde 1.4 milyon kişi tarafından ziyart edilen festival 360milyon yuan(yaklaşık 52.4 milyon dolar) gelir elde etti. Bu gelir 2017’nin gelirinden %10 daha fazla.

Buz festivalini bu yıl geçen yıldan daha fazla sayıda kişinin ziyaret etmesi bekleniyor.

Harbin ile ilgili sitemizdeki benzer yazılar:

Kaynak: China Daily

Hamburger Festivali

Hamburgerin geleneksel Çin kültürünün bir parçası olmadığı, Çin’e tamamen batıdan geldiği bir gerçek. Ama son yirmi yılda KFC ve McDonalds gibi restoran zincirlerinin popülerleşmesiyle hamburger, Çin’deki günlük hayatın önemli bir parçası haline geldi. Çin’de bulunan 3000’i aşkın KFC ve 1000’den fazla McDonalds, popüler hamburger kültürünün Çin’e adapta olmayı fazlasıyla başardığını gösteriyor. (bkz.“Çinliler Ne Yer?” Diye Soranlar İçin Bilgiler)

By yıl 16-17 Haziran tarihleri arasında Pekin’de düzenlenecek olan Pekin Burger Festivali(Beijing Burger Festivali)’ne katılmak üzere 40 hamburgercinin hazırlandığı belirtildi. (bkz.Türkiye’de Olup Da Çin’de Olmayan 4 Temel Gıda)

Geçen yıl 20.000 hamburger tutkununa ev sahipliği yapan ve bu sene daha fazla kişinin ziyaret etmesi öngörülen festival boyunca, festivalin düzenleneceği yer olan Galaxy Soho’da çeşitli rock konserleri, karaoke yarışmaları ve DJ performansları da düzenlenecek.

Festival gününe kadar 17 yuan(yaklaşık 2.6USD) gibi ucuz bir fiyata satılan biletler festival gününde 30 yuana(yaklaşık 4.7USD) satılacak.

Kaynak: China Daily

Çiçek Fuarı

Çin’in güneybatı bölümünde yer alan, herkese uygun iklimi ve doğal güzellikleri nedeniyle her Çinli’nin en az bir kere ziyaret etmek istediği Yunnan Eyaleti’nin başkenti olan Kunming şehrinde, Dünya’nın farklı bölgelerinden gelen 300’den fazla kurumsal düzeyde katılımcısı olan “19. Kunming Uluslarası Çiçek Festivali” düzenlendi. 30.000m² alan üstüne yayılmış ve bu yıl 13-15 Temmuz tarihleri arasında ziyarete açık olan fuar süresince Uluslarası Bahçe Çiçekleri Fuarı ve 18. Çin Çiçekçilik Endüstrisi Konferansı da düzenlenecek.

Çiçek fuarı için Yunnan Eyaleti’ndeki Kunming şehrinin seçilmesinin ndeni, Çin çiçek pazarında satılan çiçeklerin %70’inin Kunming’de yetişiyor olması. Kunming’i sınırları içinde bulunduran Yunnan eyaleti aynı zamanda Çin’de çiçekçiliğin merkezi konumunda. 100.000 hektarlık bir alanda Çiçek yetiştiriciliğinin yapıldığı Yunnan’da 200.000 adet çiçek bahçesi bulunuyor. 800.000’den fazla kişi de çiçekçilik sektöründe çalışıyor.

Kaynak: China Daily  

Kurumsal Firmaların Yıllık Partisi

Çin’deki kurumsal firmalar her yıl düzenli olarak yıllık parti düzenlerler. Genel olarak miladi takvime göre yılbaşı olan 1 Ocak ile Çin yeni yılı arasındaki bir güne denk getirilmeye çalışılan parti, kurumsal firmalar için yılın en resmi iş dışı aktivitesi konumunda. Türkiye’de de birçok kurumsal firma birtakım parti veya yemekler düzenler ve bu partiler batı tarzı partilere benzer; ama Çin’deki partiler bazı açılardan farkılık gösteriyor.

keestrack-china.com

Mutlaka Lüks Mekan Seçilir

Yıllık parti için düzenlenen yer ya bir düğün salonu ya da bu tarz büyük aktiviteler için özel olarak inşa edilmiş olan restoranlardır. Bu restoranlarda sahne mutlaka olur. Çünkü bu partilerde sahne çok aktif olarak kullanılır.

Partinin düzenlendiği yerlerin çok büyük bir kısmı beş yıldızlı otel standartlarında lüks yerlerdir.

Şık Kıyafet Giyme Zorunluluğu

Çinliler genelde takım elbise giymekten hoşlanmazlar. Hatta çoğu Çinli erkek kendi düğünleri haricinde neredeyse hiç takım elbise giymez. Ama bu günde gerek erkekler gerekse bayanlar giyebilecekleri en güzel kıyafeti giyerek partiye katılmaya çalışır. Birçok firmanın çalışanlarına partiye şık kıyafetlerle katılmalarını söylemesi de bunun böyle olmasında bir etken.

Yemek Olması Şart

Çin’de yüzlerce insanın bir arada olduğu aktivitelerde yemek olması şart. Kiralanan yerde genelde 10’ar kişilik yuvarlak masalar vardır ve parti devam ettikçe en az 10 çeşit yemek masaya gelir. Bu gelen yemekler arasında mutlaka en az bir adet balıklı, bir tavuklu, bir etli ve bir sebzeli yemek bulunur. Özellikle balık ve tavuk yemeklerinin olması Çinliler için önemlidir; çünkü balık ve tavuk Çinliler için şans ve bereket anlamı taşır.

Sahne Kullanımı

Yaklaşık olarak 3-4 saat süren parti boyunca sahne hiç boş kalmaz. Sahneyi dolduran kişilerin hiçbiri dışarıdan para ile tutulan kişiler değil, tamamı firma çalışanlarıdır. Farklı departmanlarda çalışan farklı kişiler sahne alıp ya şarkı söylerler, ya dans ederler, ya piyes gösterisi yaparlar; ya da sahnede oyun oynarlar. Sahnede yapılan her şey amatör bir şekilde hazırlanır ve partiye katılanların hiçbiri profesyonel bir performans beklemez; ama bazen hiç beklenmedik derecede iyi performans sergileyenler de olabilmektedir.

Sahneye çıkacak kişiler firmadaki yöneticiler tarafından belirlenir. İlk etapta kendilerine görev verilen kişiler sahneye çıkmak istemese de çoğu çok büyük bir mazeret belirtmedikçe verilen görevi yerine getirmek durumundadır.

Çekiliş

Partilerin olmazsa olmalarından biri de çekiliş yapmaktır. Çekiliş Türkiye’deki bazı firmalarda da yapılmaktadır. Üç-dört ayrı çekilişin yapıldığı partilerde en büyük hediye genel olarak o yıldaki en yeni iPhone’dur.


 

e-mail listemize SİZ de kayıt olun!

Bu Yazıyı Paylaşın:

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.