Çin Yemekleri Böcek Ağırlıklı Değil. İşte Kanıtı…

Posted by

Çin yemekleri deyince nedense Çin’i hiç tanımayanların aklına ilk olarak böcek gelir. Böcek yemek isteyip böcek yenecek  yer bulamamaktan mıdır, yoksa televizyonda sadece böcek yiyen Çinli gördüklerinden midir bilmiyorum; ama genel olarak kanı şu. Çin yemekleri= Böcek

Bana Türkiye’de o kadar çok kişi “Ne yedin Çin’de, böcek mi?” benzeri soru sordu ki, artık bu soruyu soranların sayısını hatırlayamaz oldum.

Çin’i hiç tanımayanlar Çin yemeklerinin sadece böceklerden ibaret olduğunu düşünedursun, doğrusunu söylemek gerekirse Çin mutfağı sadece böceğe indirgenemeyecek kadar geniş ve farklı çeşitten oluşuyor. (bkz.Merak Edilen “Çinliler Ne Yer?” Sorusunun Yanıtı)

“İyi, güzel de, Çin’de böcek yiyen var mı yok mu? diye soranlardansanız içinize su serpecek bir cevabım var. Çin’de böcek dahil olmak üzere hareket eden her türlü canlıyı yeme cesaretinde bulunan birileri mutlaka var!

Ama…

Bu tarz maceraperest Çinliler’in sayısı gerçekten çok az sayıda. Çin’deki büyük çoğunluğun Dünya’daki diğer insanların yediklerine benzer şeyleri yedikleri bir gerçek. En büyük fark yemeklerin yapılış biçimleri.

Çin’e gidip aç kalmaktan korkanlar için not. Çin’de sizin damak tadınıza uygun olabilecek yemekler mutlaka var! Korkacak bir şey yok. Bir milyar dörtyüz milyon kişinin yemek bulabildiği bir ülke de siz de fast food haricinde yemek bulabilirsiniz.

Çin Yemekleri Özellikleri

Çin mutfağı, Dünya’nın en bol çeşitli mutfaklarından biri. İnanmıyorsanız Çin’e bir ziyaret yapın ve restoranların onlarca sayfadan oluşan dev menülerine şöyle bir bakın. Menülerde o kadar çok yemek oluyor ki seçenekler arasından birkaç tanesini seçebilmek zaman zaman gerçekten çok zor oluyor.



Booking.com

Çin’e gelme durumu yoksa internetten de Çin yemek çeşitlerini araştırabilirsiniz. Çin yemeklerininin böcek yemek üstüne olduğunu düşünen websiteleri haricinde kalanlar size çok yardımcı olabilir.

Çin Yemekleri Nasıl Yapılır?

Çin yemeklerinin yapımında kullanılan yöntemler belki de Çin yemeklerinin en büyük farkı. Bu nedenle özellikle batı ülkelerinden gelen birçok kişi Çin yemeklerinin ağız tadlarına uymadığını iddia ediyor.

Çin’de adına Wok tava denilen derin ve ağır tava Çin mutfağının olmazsa olmazlarından. (Wok tavayı kafaya geçirince miğfer gibi görünüyor) Bu tavada yüksek ateşte kavrularak yapılan yemekler Çinliler’in en çok tükettikleri yemeklerin başında geliyor. Wok tavada yemekler  o kadar hızlı bir şekilde pişiyor ki Çinliler’in çoğu bir saat içinde birkaç çeşit yemeği yemeğe hazır hale getirebilir. Wok tava, Çinliler için bir nevi mucizevi hızlı yemek pişirme aracı.

Yağda kızartılmış yemekler Dünya’nın her yerinde olduğu gibi Çinliler tarafından da sevilerek yense de Çinliler’in yağda kızartılan yemekleri yeme oranı özellikle Türkiye’nin çok gerisinde. Çin’de 3000’den fazla KFC, 1000’de fazla McDonald’s olmasına rağmen durum bu.

Balık ve deniz ürünleri deyince Çin’de akan sular duruyor. Zira Çinliler, Türkiye’ye oranla çok fazla miktarda balık ve deniz ürünleri tüketirler. En zor yenilen garip deniz canlılarını bile yemekten çok hoşlanırlar; ama deniz ürünlerinin çok büyük bir kısmını yağda kızartarak değil, buharda pişirerek veya kaynar suda haşlayarak hazırlarlar.

Fırın, Çin yemek kültürünün bir parçası değil. Fırın kavramının Çinliler için çok yeni olduğu dahi söylenebilir. Bu nedenle fırın yemekleri diye bir kavram Çin mutfağında yok. Batı geleneklerine ilgi duyan Çinliler, fırında birtakım hamurişi yiyecekler yapmaya başladıysa da fırının Çin toplumunda yer edinilmesi için daha çok zamana ihtiyaç var.

Çin Yemekleri Nasıl Yenir?

Bu soruyu birçok kişi “nasıl olacak, tabii ki ağızla” diye cevaplayabilir. Böyle şakacı arkadaşlar her zaman aramızda. Ama Çin’de yemeklerin ağıza giriş yöntemi çok farklı!

Çin yemekleri tüketilirken herkesin bildiği gibi Çin yemek çubukları kullanılır. Bana “bu devirde çubukla yemek mi yenirmiş, kullasınlar çatalları mis gibi” diyenler olduğunu hatırlıyorum. Böyle düşünenler için küçük bir hatırlatma yapmakta yarar var. Çubuklar Çin kültürünün önemli bir parçası ve çubuk kullanmak hiçkimseyi ne çağın gerisinde bırakıyor ne de ilerisine götürüyor.

Çin yemek çubuğu kullanmaya alışkın olmayanlar ilk başlarda çok zorlandıklarından ve parmaklarında ağrılar hissettiklerinden Çin yemeği yemekten vazgeçse de, denemeye devam edenler aslında çubukları kullanmanın o kadar da zor olmadığının farkına varabilirler.

Çin Yemek Çubuğu Nasıl tutulur?

Çin yemek çubuklarını kullanabilmek için ilk olarak Çin yemek çubuklarının amacının çatalla aynı ama kullanım mantığının çataldan farklı olduğunu unutmamak gerekiyor. Çatal yemeğin üstüne saplanırken Çin yemek çubuklarının yemeği kıstırması gerekiyor. Yani buradan yola çıkarak Çin yemek çubuklarının kullanış biçiminin maşaya benzediğini söylemek mümkün.

Çin yemek çubuklarının maşadan en büyük farkı, çubukların maşaya oranla daha ince, uçlarının da daha küçük olması. Çin çubuklarının uca gittikçe küçülüyor olması aslında yemek yemeyi kolaylaştırıyor. Bir adet pirinç tanesi dahi bu uçlarda kıstırılıp ağıza götürülebiliyor. (Pişmiş pirinç tanesi daha kolay kıstırılıyor)

Çin yemek çubuklarının kullanılması konusunda çok belirgin yazılı bir kural yok. Bu nedenle de kendi yöntemimizi geliştirmekte yarar var. Bana göre en kolay yöntem bir çubuğun işaret parmağı üzerine sabitlenmesi, öbürünün de başparmak hareketleri ile kontrol edilmesi. Bu sayede yemeği çubukların ortasında sıkıştırmak bence çok kolaylaşıyor.

Çinliler de çubukları kullanırken kendilerine en uygun olan yöntemleri geliştiriyorlar. İki çubuğu aktif olarak hareket ettirip yemek yiyenler de, çubukları çarpraz yapıp yiyenler de var. Önemli olan tabaktaki yemeğin ağıza gidebilmesini sağlamak.

Çin Yemekleri Yeme Kültürü

Gerek evlerde, gerekse restoranlarda Çin yemekleri benzer bir şekilde tüketilir. (Restoranlardan kasıt Çin restoranları. Fast food restoranlarında durum farklı) Çin’de yemekler, Türkiye’nin büyük bölümünde ve batı ülkelerinde olduğu gibi herkesin tabağına ayrı ayrı konularak servis edilmez. Yemeklerin neredeyse tamamı,çorba bile,  masanın ortasına konur. Ortadaki yemeklerden kişiler dilediklerini önlerine alırlar ve öyle tüketirler. Bu nedenle Çin’de yemek yerken çok kibar davranıp yemek yemeye gayret etmeyenler aç kalabilir.

Çinliler yemeklerde yemek çeşidi olmasına çok dikkat ederler. Sadece et ağırlıklı veya tek çeşit yemek yemek yerinde masada mutlaka çorba, et yemeği, sebze yemeği , mümkünse deniz ürünleri bulundurmaya gayret ederler. Dengeli beslenme açısından bakıldığında Çin yemek kültürünün birçok ülkeye oranla daha sağlıklı olduğu görülebilir.

En Bilinen Çin Yemekleri Nelerdir?

Çin Kahvaltısı

Çinliler’in kahvaltı alışkanlıkları Türkiye’dekinden oldukça farklı. Özellikle ekmek, peynir, zeytin üçlüsünden vazgeçemeyenler Çin’de kahvaltı konusunda çok zorlanabilirler. Zira bu üçlüden hiçbiri Çin’in kahvaltı kültüründe yer almıyor. Aşağıda geniş sayılabilecek Çin kahvaltısı görebilirsiniz. İlk başta sanki masada yenecek hiçbir şey yokmuş gibi gelebilir; ama zamanla duruma alışabilirsiniz.

Çin’de kahvaltıda yenilen yiyecekler- chinadaily.com.cn

Çin’de yenilen ekmek türü pastanelerde satılan tarzda, yumuşak ve tatlı ekmek.

Peynir ise Çinliler’in çoğunun sadece pizza üstünde iken yediği ve pizza haricinde yenilemeyeceğini düşündüğü bir şey. (Çin’de marketkerde satılan ithal peynirlerin fiyatı inanılmaz derecede yüksek).

Gerçek anlamda zeytin bulabilmek ise neredeyse imkansız. Neyse ki çok pahalı da olsa zeytinyağı bulunabiliyor.

Soya Sütü (豆浆)

Soya sütü, adından da anlaşılabileceği gibi uzakdoğu ülkelerinde çok yaygın okarak tüketilen, soya bitkisinden yapılan bir içecek.
Süt gibi göründüğü için İngilizce’de de soy milk olarak adlandırılan soya sütü tatlı bir içecek. KFC ve McDonald’s gibi restoranlarda bile sabah kahvaltısında soya sütü bulmak mümkün. İlk kez içerken tadı biraz farklı gelse de, özellikle soğuk kış günlerinde içilen sıcak soya sütünün sahlep etkisi yaptığı söylenebilir. Şekersiz olanlarını içmek alışana kadar çok kolay değil.
Soya sütü-bing.com

Uzun Pişi (油条)

Bildiğimiz pişi ile çok benzer bir şekilde, hamurun yağda kızartılması ile yapılan pişinin tek farkı uzun olması. Çinliler’in bir çoğu sabahları uzun pişi yiyip beraberinde soya sütü içmekten çok keyif alır. Pişiyi balla veya reçelle yemekten hoşlananlar bu pişiyi yemekte zorlanabilirler.

Uzun pişi-bing.com

Buharda Pişirilmiş Hamur (包子)

Çok kolay tüketilebilen, ucuz ve çoğu Çinli tarafından çok sevilen yiyecek. Hamurun içinin doldurulup buharda pişirilmesi ile yapıluyor. Hamurun içine konulan malzeme sadece sebzelerden oluşabildiği gibi, farklı çeşit etlerle yapılan hamurlar da mevcut.

İlk bakışta kahvaltıda hamur yemek kulağa pek hoş gelmese de, Çin’de geçirilen süre arttıkça sabah kahvaltılarında zaman zaman bu hamurlardan yemeğe alışmak mümkün.

Sabah yenilen Çin hamuru-chinadaily.com.cn

Çin Makarnası (面条)

Çin’de 7/24 tüketilebilen yiyeceklerin başında hiç kuşkusuz Çin eriştesi olarak da adlandırabileceğimiz makarna geliyor. Dışarıdan bakıldığında spagetti makarnayı andıran Çin makarnası, dileğe göre çorba içinde veya çorbasız bir şekilde servis ediliyor. Kahvaltı için tüketilen makarnaların büyük çoğunluğu kemik suyunun içine konuluyor.

Çin makarnası-bing.com

Pirinç Lapası (粥)

Çinliler’in büyük çoğunluğunun bayıla bayıla özellikle kahvaltıda yediği ve Çinli olmayanların genel olarak çok az tükettiği yiyecek. Pirincin bol suda pişirilip yoğun ve lapa hale getirilerek ve sebze ve et gibi ek besin maddeleri ekleyerek yapılıyor.

Çinliler pirinç lapasının mideye çok iyi geldiğini söyleselerde sabahları pirinç lapası yemeye alışmak kolay değil.

Çin pirinç lapası-bing.com

Çin Öğle ve Akşam Yemeği

Çinliler’in öğle ve akşam yemekleri sırasında birçok ülkeye oranla çok daha dengeli beslendiklerini yazının ortalarında belirttim. Öyle ki Çinliler restoranlara da gitseler, yemeklerini evde de yeseler mutlaka çorba, en az bir sebze yemeği ve en az bir et yemeği yemeye çalışırlar.

Çin’de tipik bir restoran masası-bing.com

Restoranlarda menülerde o kadar çok yemek bulunuyor ki zaman zaman menüdeki yemeklerden birini seçmek çok zor olabiliyor. Hele bir de menülerin bazılarının tamamen Çince olması seçim yapmayı neredeyse imkansız hale getirebiliyor.

Çin yemekleri çok çeşitli olsa da bu yemeklerin arasından en bilinenlerden bazıları Türkiye’de de birçok kişinin hoşuna gidebilir.

Kavrulmuş Çin Pilavı ve Makarnası (炒饭/炒面)

Büyük küçük her türlü restoranda bulunabilir. Çok basit bir şekilde, pilavın veya makarnanın birtakım et ve sebzelerle karıştırılıp kavrulmasıyla yapılır. Envai çeşit ve kombinasyon arasından herkese uygun bir çeşit mutlaka vardır.

Çin kavrulmuş pilavı-bing.com

Çin Mantısı (饺子)

Çin mantısı, Türkiye’deki mantıya oranla çok daha büyük. Avuçiçi büyüklüğünde bir hamurun içinin doldurulmasıyla yapılır. Hamurun içi et, sebze, karides veya yumurta ile doldurulabilir.

Çin mantısının yenme biçimi Türkiye’dekinden oldukça farklı. Zira Çin mantısı yenirken ne yoğurt, ne salça, ne de tereyağı kullanılır. Çinliler mantıyı yerken soya sosuna veya sirkeye bandırmayı tercih ederler. İlk bakışta kulağa çok garip gelse de Çin mantısı birçok kişinin hoşuna gidebilir.

Çin mantısı ve sosu-bing.com

Pekin Ördeği (北京烤鸭)

Adından da anlaşılabileceği gibi başkent Pekin‘de ünlenmiş ve ünü Çin geneline yayılmış olan yemek. Ördeğin pişirilip nar gibi kızardıktan sonra lavaş benzeri ekmeği, salatalığı ve özel sosuyla servis edilir. Portakallı Pekin Ördeği lafının nereden çıktığını bilmiyorum. Zira Çin’de portakalla servis edilen ördek yemeğine henüz rastlamadım.

Pekin ördeği yemekten Çinliler’e ek olarak Çin dışından gelenler de çok hoşlanıyor.

Pekin ördeği-bing.com

Hotpot (火锅)

Çin yemeği hotpot, kaynar durumda olan ve masada iken kaynatılmaya devam eden çorbanın içine önceden sipariş verilmiş çiğ sebze ve etlerin atılarak haşlanmasıyla pişirilen yemek. Sebze ve etlerin pişirilme süresi tamamen o yemeği yiyecek olan kişinin keyfine bağlı. Hotpot yenirken masada bulunan tencerenin altındaki ateş söndürülmez.

Çin’in hotpot konusunda en ünlü yeri, acılı yemekleriyle de ünlü Chongqing şehridir.

Hotpot-bing.com

 

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.