Terracotta Taş Asker Ordusu’nun Yeri ve Hikayesi

Çin, 5000 yıllık geçmişi olan ve yüzölçümü bakımında Türkiye’nin 13 katı büyüklüğünde bir ülke. Hal böyle olunca da ülkenin farklı bölgelerinde çok sıradışı yapılar görülebiliyor. Xian şehrinde bulunan Terracotta Taş Askerler ordusu bunlardan bir tanesi.

Terracotta ordusu, milattan önceki yıllarda Qin Hanedanı imparatoru için yapılan dev mezarın etrafında, yerin altına gömülen ve binlerce taş askerden oluşan orduya verilen addır. Ordudaki askerlerin her biri farklı yüz hatlarına sahiptir.

Çin’e ilk geldiğim yıl Terracotta askerlerini ziyaret ettim. Şimdi bakıyorum da o günden bu güne 10 seneden fazla zaman geçmiş. Hatırladığım kadarıyla o gün hava çok soğuktu. Benim ve arkadaşlarımdan herhangi birinin Çince seviyesi o zamanlar yeterli düzeyde olmadığından taksicilerle anlaşmakta çok zorlanmıştık.

Terracotta askerleri Çin ve Dünya için çok önemli. Öyle ki Askerlerin bulunduğu bölge ve çevresinde yer alan Qin Hanedanı imparatoru Qin Shihuang’ın mezarı 1987’den beri UNESCO Dünya Mirasları listesinde yer alıyor. (Kaynak: UNESCO)

Terracota Askerleri Nerede?

Bazı kaynaklarda taş askerler, bazılarında ise kil askerler olarak geçen terracotta askerleri Çin tarihinin en önemli şehirlerinden biri olan Xian şehrinde bulunuyor.

Xian Çin’in orta batı bölgesinde yer alıyor. Eski adı Xijing, yani batı başkenti. Çok sayıda hanedana başkentlik yaptığı için bu adla tanınıyor.

Xian şehir merkezinde çok sayıda tarihi yapı bulunuyor. Xian, aynı zamanda tarihi İpek Yolu’nun en doğudaki başlangıç noktası olarak biliniyor.

İpek Yolu’nun doğudaki başlangıç noktası Xian

Hazır Çin tarihindeki batı başkentinden bahsetmişken küçük bir parantez açıp kuzey, güney ve doğu başkentlerinden de birer cümleyle bahsedeyim.

Kuzey başkenti Beijing. Yani bugünkü Çin’in de başkenti olan Pekin. Güney başkenti Nanjing. Şu an aynı adla Jiangsu Eyaleti’nin başkentliğini yapmaya devam ediyor. Doğu başkenti ise Dongjing. Şehrin Çince adı Çince bilmeyenler için bir şey ifade etmese de Dongjing, şaşırtıcı bir şekilde bugün Japonya’nın başkenti olan Tokyo’dan başkası değil.

Çin tarihindeki kuzey, güney, doğu ve batı başkentleri

Terracotta Ne Demektir?

Çince öğrendikten sonra terracotta sözcüğünün Çince ile uzaktan yakından alakası olmadığını farkettim. Zaten bölgenin Çince adı da bingmayong(兵马俑), yani asker ve at mezarlığı.

Öğrendiğim kadarıyla terracotta Türkçe’de terakota anlamına geliyormuş. Latince kökenli bu terim batı dillerine İtalyanca’dan geçmiş ve “pişmiş toprak” demekmiş. Başka bir deyişle terakotanın anlamı kahverengiye çalan kızıl renkli, kil bazlı mat seramikmiş. (Kaynak: Wikipedia)

Terracotta Askerlerinin Hikayesi

Terracotta taş asker ordusunun hikayesi ile ilgili bazı Türkçe, İngilizce ve Çince kaynaklara göz attım. Bu kaynaklarda yazılanlar birbirleriyle çok benzer düzeylerde.

Eski zamanlarda ölen kralların eşyaları, hayvanları ve eşleri ile birlikte gömülmesi çok olağan bir durum. (Online eğitim: History of China: The Modern Era- edx)

MÖ 3. yüzyılda Çin’i tarihte ilk defa tek bir çatı altında toplamayı başaran Qin Hanedanı imparatoru Qin Shihuang(秦始皇)’ın ölümünün ardından ezber bozucu bir şekilde yüzyıllardır süregelen bu gelenek farklı bir şekilde uygulandı. (Çin Tarihindeki Hanedanlar ve Genel Özellikleri-Bilgi Fırını)

Qin Shihuang’ın ölümünden sonra O’nun eşleri, hayvanları ve hizmetkatları yerine o dönemin teknolojisiyle taştan bir ordu yapılıp yerin altına gömüldü. Bu sayede de bu taş ordunun imparatoru koruyabileceğine inanıldı.

Qin Shishuang’ın mezarı ve terracotta taş askerler ordusu Xian şehir merkezine 35 kilometre uzaklıktaki alana inşa edildi. Farklı eyaletlerden gelen yaklaşık 700 bin kişi 30 yıl süren mezarın yapımında çalıştı.

Qin Shiguang için yapılan mezar Çin tarihinde bugüne kadar ulaşan en büyük mezar olarak biliniyor. Mezarın temeli dörtgen şeklinde. Uzunluğu 350 metre, genişliği ise 345 metre. Piramit yapılı mezarın en yüksek noktası ise yerden 76 metre yükseklikte.

Binlerce yıl boyunca Qin Shihuang’ın mezarı hep bilindi. Ama taş askerlerden 1974 yılına kadar kimsenin haberi olmadı.

1974 yılında mezarın 1km doğusunda bir köylü tesadüf sonucu yer altındaki askerlerden bir tanesini buldu. Durumu yetkililere bildirdikten sonra bölgede arkeolojik çalışmalar başladı ve işin rengi değişti.

Kazıldıkça taştan piyade askerler, okçular, at arabaları ve atlı süvariler bulundu. Boyları 1,80 civarlarında olan her bir askerin farklı yüz hatlarına sahip olduğu farkedildi. Tahminlere göre bölgede taştan 8000’den fazla asker, 500’den fazla at arabası, 100’den fazla da atlı süvari bulunuyor.

Terracotta taş askerler ordusunun ziyarete açık bir bölümü

Mezara en yakın bölgede bulunan askerlerin büyük çoğunluğu ortaya çıkarılmış durumda; ama taş askerler ordusunun 56 kilometre karelik bir alana yayılmış olabileceği tahmin ediliyor.

İlk bulunduğu yıllarda renkli olan taş askerler havayla temas ettikten sonra zamanla rengini kaybetmiş.

Bölgenin Turizm Açısından Önemi

Terracotta askerlerinin bulunduğu bölge ve Xian şehri Çin turizmi için çok önemli. Xian, her ne kadar başkent Pekin ve Şanghay’a 1000kilometreden fazla mesafede olsa da tur şirketleri turistleri Xian’a mutlaka götürüyor.

Bölgeyi ziyaret edenler sadece turistler değil. Çin’i ziyaret eden çok sayıda yabancı devlet adamı da Terra Cotta askerlerini ziyaret ediyor. Bu liderlerin fotoğrafları ve Terracotta askerleri ile ilgili söyledikleri de girişte sergileniyor.

ABD eski başkanı Bill Clinton Terracotta ordusunu ziyaret ederken…

Ben oradayken taş askerler ordusunu ziyaret eden Türk başbakan veya cumhurbaşkanı yoktu. Benden sonra olup olmadığını bilmiyorum.

Terracotta ordusu ve Xian’da görmeye değer diğer bölgelerin biletleri Trip.com’da…

Terra Kotta Ordusu Bölgesine Nasıl Gidilir?

Terra Kotta ordusu, Çin’in hemen hemen en ortasındaki Xian şehrinde yer alıyor. Pekin ve Şanghay’da yaşayanların bu bölgeye arabayla ulaşabilmek için 10-20 saat arasında yolculuğu gözden çıkarması gerekiyor.

Bu kadar uzun yolculuk istemeyenler Trip.com üzerinden uçak veya tren biletlerini alabilirler. Ben Çin içi ulaşımında genel olarak hızlı trenleri tercih ediyorum. Ama bazen çok uygun fiyatlı uçak bileti bulursam da uçakla seyahat ediyorum.

Çin’e Gitmeyi veya Çin İçinde Seyahat Etmeyi Düşünenler İçin Yararlı Siteler

  • Trip.com: Uçak bileti almak için çok fazla alternatif var. Ama fiyat ve hizmet araştırması yaparken Çin devi Trip.com‘u esgeçmemek lazım.

Trip.com, servis kalitesi ile müşterilerini hiç ortada bırakmayan bir site. Özellikle Çin içindeki ulaşım için ideal. Ben Trip.com’dan uçak bileti aldım. Bir seferinde uçuşun gecikeceği ile beni bilgilendirmek için uçuştan saatler önce beni telefondan arayarak boşu boşuna havalimanında beklememin önüne geçmiş ve gönlümü kazanmışlardı.

Çin içi tren biletlerini Trip.com’dan satın almak mümkün. Çince bilmeyenler için İngilizce dil desteği olan tren bileti satış sitesi çok fazla yok. Trip.com, yabancılar için bu problemi ortadan kaldıran sitelerden biri.

Trip.com’da tahmin edilebileceği gibi otel rezervasyonu da yapılabilir. Hatta şu an otel rezervasyonu konusunda Çin’de en çok tercih edilen sitelerin başını Trip.com’un çektiğini de söyleyebilirim.

Trip.com’un bir diğer güzel tarafı da Çin’deki turistik tesislerin giriş biletlerinin site üzerinden alınabiliyor olması. Hatta çok turistik bölgeler için paket turlar dahi satın alınabiliyor.

  • booking.com: Booking.com, Türkiye’de hemen herkesin bildiği bir site. Site Çin’de büyümek için çok çabalıyor; ama Trip.com’u koltuğundan edebilmek için daha çok zamana ihtiyaçları var.

Booking.com Çin içindeki her şehirde otel rezervasyonu yapmak için kullanılabilir. Sitedeki otel sayısı Çinli sitelerdekinden daha az; ama sitenin Türkçe versiyonunun çok profesyonelce hazırlanmış olması booking.com’u bakmaya değer hale getiriyor.

Booking.com
  • setur.com.tr: Türkiye’deki seyahat firmaları arasında en önde gelenlerinden biri. Setur üzerinden uçak ve otel rezervasyonları yapılabilir. Sitenin doğal olarak tamamen Türkçe ve Türkler’e yönelik olması Setur’u tercih etmeye değer hale getiriyor.

Yorum bırakın

Yorum yaparak veya soru sorarak herkesın yeni bilgiler öğrenmesine yardımcı olun.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir