Çin’de İş Bulmak İçin Dikkat Edilmesi Gerekenler?

Udemy WW

Çin, gelişen ekonomisi, Dünya ticaretindeki rolü ve potansiyeli ile iş bulmak isteyenlerin gündemlerine aldığı bir ülke haline geldi. Çok değil, birkaç yıl öncesine kadar Türkiye’ye uzak bir ülkede çalışmak isteyenlerin bir Amerikan rüyası vardı. Bu kişilere göre Amerika yakın, Çin ise çok uzaktı.

Amerikan rüyası ile yaşayanların sayısı hala daha sayıca fazla olsa da Çin rüyası görmeye başlamış olanların ve Çin’in aslında o kadar da uzak olmadığını farketmiş olanların sayısı azımsanmayacak kadar artmış durumda.

Çin’de iş bulabilmek için ilk olarak Çin’in kendine özgü kurallarının olduğunu kabul etmek gerekiyor. Dört yıllık üniversite mezunu olmak Çin’de iş bulmayı kolaylaştırıyor. Çin’deki yaşantıyı zora sokmamak adına sadece yasal olarak işe alım yapacak firmalarla sözleşme yapmak gerekiyor.

Çin Yasaları

Çin’de iş bulmak ile ilgili olarak öncelikle aklımızda bulundurmamız gereken Çin’in kendi kuralları olan bir ülke olduğu.

Birçok kişi, nedense, Çin’i ve Çin yasalarını çok küçümseyerek Çin’de her istediklerini kolaylıkla yapabileceğine inanıyor. Bu düşünce Çin’in kapılarını Dünya’ya açtığı 1980li yıllarda doğru olabilirdi; ama günümüzde artık geçerli değil.

İş bulma aşamasından çalışma ve oturma izinlerini alana kadar geçen sürede Çin kuralları ve yasalarını sorgulamayıp kurallar neyse aynısını uygulamak gerekiyor. Kurallara uymamak veya kendimize göre değiştirmeye çalışmak zaman kaybettirebileceği gibi, işlemlerin olumsuz sonuçlanmasına da neden olabilir.

Çin’de aranan eğitim düzeyi

Çin’de iş bulmayı kolaylaştırabilmek için en önemli kıstaslardan biri üniversite mezunu olmak. Bazı bölgelerdeki yerel hükümetlerin hangi iş yapacak yaparsa yapsın üniversite mezunu olmayan yabancılara çalışma vizesi vermediğini duydum.

Öte yandan işlerin çoğunda ileri düzey İngilizce gerekiyor. Burada ileri düzey İngilizce’den kasıt herhangi bir İngilizce dil okulunundan alınan sertifika veya çeşitli sınavlardan alınan puanlar değil.

Konuşulanları rahat rahat anlayabilen ve bir o kadar rahatlıkta konuşabilen kişiler İngilizce’yi gerçekten biliyor olarak kabul ediliyor. O nedenle Çin’de çalışmak isteyenler İngilizce düzeylerinin iyi olduklarından emin olmalılar.

İngilizce düzeyinin en azından özellikle Amerika veya Avrupa’nın diğer bölgelerinden gelenler kadar iyi olması gerekir.

Yabancıları işe alabilen firmaların çoğu için Çince seviyesi o kadar önemli değil. Ama iş başvurusu yaparken Çince biliyor olmanın firmaların kararlarını olumlu etkileyeceği kesin.

İş Arama Süreci

Türkiye’ye 7000km uzakta bir yerde iş bulmak, aynı şekilde firmalar için de 7000km uzaktaki birini işe almak kolay bir şey değil. Bazen iş bulmak için aylarca çabalamak gerekebilir.

Çin’de ya bir Türk firmasında, ya da bir başka ülkenin firmasında çalışılabilir. İş arama sürecinde Türkiye’deki kariyer sitelerine bakmakta yarar var. Bu sitelerde Çin ile ilgili çok sayıda iş ilanı olmasa da zaman zaman uygun ilanlara denk gelinebilir.

Agoda WW

Öte yandan Linkedin‘e de göz atılabilir. Linkedin’de Çin ile ilgili iş ilanları azımsanmayacak kadar çok.

Her ne kadar Çin’de öğretmen olmak bizim gibi ana dili İngilizce olmayanlar için zorlaşıyor olsa da, öğretmenlik ile ilgili ilanlara göz atmak isteyenlere jobs.echinacities.com sitesini öneririm. Bu sitede çoğu öğretmenlik ilanı olmak üzere her gün yüzlerce yeni iş ilanı yayınlanıyor.

İş ararken görüşülen firmaların çalışma vizesi çıkarıp çıkaramayacağını firmaya sormakta çok büyük yarar var. Birçok firma önce turist vizesi ile gelinmesini tavsiye eder ki mümkünse böyle bir yola girilmemeli. Çünkü çalışma vizesi haricindeki bir vize ile Çin’de çalışmak yasal değildir.

İllegal yollarla çalışmak istemiyorsanız Z vizesi haricindeki bir vize ile bir gün dahi çalışmayın. Özellikle büyük şehirlerde farklı vize tipi ile kaçak çalışanlara karşı yerel hükümetlerin tutumu her geçen gün daha da sertleşiyor.

Bir kişiyi işe almaya karar veren bir firma öncelikle o kişiye bir sözleşme gönderir ve O’ndan bu sözleşmeyi imzalayıp firmaya göndermesini ister.

Sözleşmedeki bazı maddeler Çinliler’in ve Türkler’in düşünce yapılarındaki farklılıklardan dolayı kolağa hoş gelmeyebilir. O nedenle sözleşmede anlaşılmayan konuları ve detayları firmalarla çekinmeden konuşmak ve soru işaretlerine minimuz düzeye indirmek gerekir. .

Sözleşmenin iki taraf tarafından kabul edilip imzalanmasının ardından işveren firma yasal formaliteleri başlatır. Bu formalitelerin tamamlanıp gerekli izinlerin alınması 2-3 ay sürebilir. Bu süreç içinde sabırla beklemek ve ister istemez görüşülen firmaya güvenmek gerekir.

İş bulmada aracı firmalar

Bazı aracı firmalar Çin’de iş arayan kişilere Z çalışma vizesini belli ücret karşılığında başka bir firmadan çıkarabileceklerini söyler. Bu noktada çok dikkatli olmak gerekir.

Bu şekilde farklı tarafından çıkarılmış bir vize ile farklı bir firmada çalışmak kısmen daha güvenli; ama yine de yasal değildir. Çin’deki çalışma vizesi sadece çalışılacak olan firmada çalışmaya izin verir. Birçok ülkede olduğu gibi aynı çalışma izni ile farklı firmalarda çalışmak Çin’de yasal değildir.

16 thoughts on “Çin’de İş Bulmak İçin Dikkat Edilmesi Gerekenler?”

  1. çalışma vizesi, genel olarak bu ülkede çalışabilir’in vizesi değil mi? ”Birçok ülkede olduğu gibi aynı çalışma izni ile farklı firmalarda çalışmak Çin’de yasal değildir.” cümlesini pek anlayamadım. diyelim 5 yıllık çalışma vizeniz var kabul edildiğiniz firmayla bağlantı kurarak vizeyi aldınız, daha sonra oradan ayrılmak zorunda kaldınız belki onlar çıkardı, başka iş aramanız gerek normal olarak. bu yasal değil mi? ne olacak o zaman?

    1. Merhaba. Mesajınız ve sorunuz için teşekkürler.

      Çalışma vizesi Çin’de sadece vizeyi çıkaran firmada çalışılabildiği anlamına geliyor. Bir firmadan ayrıldıktan sonra o çalışılan firmanın 15-20 gün içinde çalışma iznini iptal etmesi gerekiyor. Eğer bir kişi başka bir firmada iş bulursa bu 15-20 günlük sürede gerekli belgeleriyle birlikte yeni firmasına gitmesi, yeni firmanın da süre dolmadan çalışma vizesinin transfer işlemlerine başlaması gerekiyor.

      Herhangi bir sebeple çalışma izninin süresi dolmadan çalıştığı yerden ayrılan kişinin aynı vize ile başka bir firmada çalışması yasal değil. Hatta aynı vizeyle aynı firmanın başka şehrindeki bir şubesinde çalışması dahi yasalara aykırı.

      Çin’de bu işler biraz karışık…

      1. teşekkür ederim cevabınız için! işten ayrıldığı vakit vizeyi iptal ettirirse, 90 günlük vizesiz çinde kalma olayı mı başlıyor orada olan biri için? bir de bir sorum daha var. çinde çalışma izniyle kaç yıl kalınabilir en çok? 5 yıl diye duydum fakat 5 yıl sonra vize yenilettirilip orda yaşamaya devam etme hakkı yok mu? tekrar çok teşekkürler yanıtınız için.

        1. Çalışma vizesi en fazla çalışılan firmayla yapılan anlaşma süresi kadar geçerli olur. Çin’de yaşayan yabancıların büyük çoğunluğu için bu süre bir yıldır. Bazı şehirlerde farklılıklar olabilir. Bazıları ilk sefer için bir yıl sonraki seferler için birkaç yıllık çalışma izni verebiliyor. Öte yandan küçük bir düzeltme yapayım. Çin’de kalabilmek için oturma izninizin olması gerekir. Oturma izni bitmeden izni ya uzatmak, ya da Çin’den ayrılmak gerekir. Çin’de 1 gün vizesiz kalmak dahi illegaldir. 90 gün vizesiz olarak Çin’de kalmak Çin’den ayrılırken çok ciddi cezalarla karşılaşmak anlamına gelebilir.

      1. Merhaba.

        Mesajınız için teşekkürler. Çin’de İngilizce öğretmenliği mezunu olursanız iş bulma şansınız daha fazla olabilir. Ama yine de Çin’de çalışma izni alabilmeniz için en az iki yıl çalışmak istediğiniz alanda tecrübeli olmanız gerekiyor.

        İyi çalışmalar.

  2. hazır sorularıma cevap bulabilmişken, ben kendi hedefimle ilgili bir şey sormak istiyorum 🙂 çocuk gelişimi lisans mezunuyum. ingilizcem üst seviyede ve yanına biraz biraz çince ekliyorum. Çin’de sadece ingilizce bilerek ingilizce öğretmeni olabilirsin vs şeyler duydum. Ben + lisans mezunu olarak sizce orada çocuklara ingilizce öğretebileceğim bir platformda çalışabilir miyim? burdan tecrübe edinip gitmem mi gerekiyor? tekrar teşekkürler çok soru sordum 🙂

    1. Sorularınız için çok teşekkürler. Bu şekilde benzer soruları olanlara da yardımcı oluyorsunuz.

      Sadece İngilizce bilerek İngilizce öğretmeni olunabilir; ama bu ana dili İngilizce olanlar için geçerli. Şu an Çin yasalarına göre ana dili İngilizce olmayan kişilere İngilizce öğretmeni olarak çalışma izni alınamıyor. Bazı firmalar başka bir kişiyi başka bir pozisyona işe alıyormuş gibi gösterip İngilizce öğretmenliği yaptırıyor. Bazıları da direk olarak kaçak çalıştırıyor. Bu şekilde çalışmak Çin’de yasalara aykırı. Özellikle büyük şehirlerde kaçak olarak çalışanlara karşı Çin’in tutumu giderek sertleşiyor.

      1. Tekrar teşekkür ederim. Son olarak, Türk vatandaşı olarak ingilizceyi ana dilimiz gibi konuşsak da şansımız düşük mü oluyor yani? Bilgilendirdiğiniz için çok sağolun.

        1. Ne yazık ki durum böyle. Sadece birkaç ülke vatandaşı öğretmen olarak çalışma vizesi alabiliyor. Daha az maaş verebilmek için ana dili İngilizce olmayanlara sıcak bakan birtakım ana okulları ve etüt merkezleri var; ama çok değil. jobs.echinacities.com sitesindeki ilanlara bakarsanız ilanların %99’unun ana dili İngilizce olan öğretmen aradığını görebilirsiniz.

          1. İlginize teşekkür ederim! Çin ile ilgili sorusu olanları sayfanıza yönlendireceğim.

  3. merhaba örneğin ingilizce ört mezunu, toefldan iyi puan almış veya tesol celta gibi sertifikaları olan bir türk bir öğretmen bile sırf native olmadığı için çalışma şansını kayıp ediyor mu yani?

    1. Merhaba. Mesajınız için teşekkürler.

      Ne yazık ki durum aynen dediğiniz gibi. Çin’de yasal olarak İngilizce öğretmenliği yapabilmek için ana dili İngilizce olan bir ülkenin pasaportuna sahip olmak gerekiyor. Yetkinlik ondan sonra geliyor. ABD vatandaşı bir itfaiyeci iki ay çalışıp TEFL sertifikası alırsa öğretmenlik yapabiliyor; ama yirmi sene İngilizce öğretmenliği tecrübesi olan bir Türk, Fransız, Rus vb. ana dili İngilizce olmayan ülke vatandaşları yasal olarak çalışamıyor.

  4. Merhabalar Türkçe Öğretmenliği mezunuyum aynı zamanda kendi imkanlarımla Çince de öğrendim öyle çatır çutur konuşamıyorum ama Çin’de yaşama şansı bulursam bir Çinli kadar konuşabilirim diye düşünüyorum soruma gelirsek Türkçe öğretmeni olarak ve Çince de bilmemi göz önünde bulundurursak kendi alanımda ana dilimde eğitim veren bir kurum var mı varsa burada iş bulabilir miyim yoksa yine herhangi bir iş yapabilir miyim??

    1. Merhaba.
      Mesajınız için teşekkürler. Çin’de Türkçe eğitimi veren birkaç üniversite var diye biliyorum. Pekin ve Guangzhou’da Türkçe bölümü olan üniversite olduğunu duydum. Bu üniversitelerde Türkçe öğretmenine ihtiyaç varsa şansınız artabilir. Ama Çin yasaları gereği sizden en az iki yıllık tecrübeli olmanızı ve bunu bir şekilde belgelendirmenizi isteyebilirler.

      Türkçe öğretmenliği haricindeki işlerde de aynı şekilde iki yıl tecrübe durumu söz konusu.

      Çin’de okulların yabancı öğretmenlerden Çince bilme gibi bir beklentisi yok; ama Çince bilmeniz sizin öğrencilerle iletişiminizi kolaylaştırabilir. Türkiye’de HSK sınavına girip Çince seviyenizi belgelemeniz size az da olsa yardımcı olabilir.

      Çin, yabancıların çalışması konusunda kuralları arttırdı ve çemberi çok daralttı. O nedenle Çin’de iş bulmak giderek güçleşmeye başladı.

      Kolay gelsin.

Yorum bırakın

Yorum yaparak veya soru sorarak herkesın yeni bilgiler öğrenmesine yardımcı olun.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir