Çince Sayıların Yazılışı, Okunuşu ve Mantığı

Çince’nin çok zor bir dil olduğunu düşünenler Çince sayılar konusunda da aynı kanıda olabilir. Çince’yi akıcı bir şekilde konuşabilen biri olarak diyebilirim ki Çince öğrenmek zor olmadığı gibi Çin sayılar da zor değil.

Çince küçük sayıları öğrenmenin mantığı diğer dillere benzer. Ama 10.000’den büyük sayılar için Çince’de çok farklı bir kural var. Bütün dillerde sayılar üçerli basamaklar dikkate alınarak belirlenirken, Çince’de 10.000’den büyük sayılar için dörderli basamaklar baz alınır.

Çince’de her bir sayı Çince karakterelerle yazılabiliyor. Ama günlük hayatta kullanılan sayılar genel olarak herkesin bildiği rakamlar kullanılarak yazılıyor. Çince karakterler sadece resmi belgelerde kullanılıyor.

1) 0 ile 10 arasındaki sayılar

0’dan 10’a kadar Çince sayılara pinyin ve Türkçe okunuşları ile bakalım. Bu sayıları öğrendikten sonra Çince 100’e kadar saymak çok kolay.

SayıÇince sayıPinyinTürkçe okunuş
0línglin
1ii
2èrar
3sānseen
4
5vu
6liùliu
7çii
8baa
9jiǔciu
10shíşı
0’dan 10’a kadar olan Çince sayılar

2) 11’de 19’a kadar olan sayılar

Sayıları 10’a kadar öğrendikten sonra 10 ile 20 arasındaki sayılar çok kolay. Bu sayıların mantığı Türkçe ile birebir aynı. Yapılması gereken 10’dan sonra söylenecek sayıyı Türkçe’deki gibi 10 sayısından sonra söylemek.

Aşağıdaki tabloda 10’dan 20’ye kadar Çince sayıları ve okunuşlarını görebilirsiniz.

SayıÇince sayıPinyinTürkçe okunuş
11十一shíyīşıii
12十二shíèrşıar
13十三shísānşıseen
14十四shísìşısı
15十五shíwǔşıvu
16十六shíliùşıliu
17十七shíqīşıçii
18十八shíbāşıbaa
19十九shíjiǔşıciu
11‘den 19’a kadar olan Çince sayılar

3) 10’dan 90’a kadar 10’ar 10’ar artan sayılar

10 ile 20 arasındaki mantık 20 ile 30 arasındaki ile aynı. Bu mantıkla 99’a kadar rahatlıkla sayılabilir. O nedenle burada birkez daha tekrar etmeye gerek yok.

Ama Türkçe’de yirmi, otuz, kırk gibi özel kelimeler var. Bu da demek oluyor ki yirmi ve otuz gibi kelimelerin Çince karşılığını öğrenmek gerekiyor.

Çince’de bu sayıları öğrenmek kolay çünkü sayılar için özel bir kelime yerine dilin kuralını öğrenmek yeterli.

Örnek verecek olursak Çince’de 20 (èrshí) arşı olarak söyleniyor. Yani iki ve on sayıları yanyana getirilince 20 oluyor. İki onun anlamı iki tane on. Başka bir deyişle 2×10 20.

Otuz da yine aynı şekilde üç on olarak, kırk ise dört on olarak söyleniyor.

Kafanız karıştırdıysa ne dediğimi daha iyi anlayabilmek için aşağıdaki tablodan yararlanabilirsiniz.

SayıÇince sayıPinyinTürkçe okunuş
10shíşı
20二十èrshíarşı
30三十sānshíseenşı
40四十sìshísışı
50五十wǔshívuşı
60六十liùshíliuşı
70七十qīshíçiişı
80八十bāshíbaaşı
90九十jiǔshíciuşı
11‘den 19’a kadar olan Çince sayılar

4) Üç basamaklı sayılar

Üç basaklı sayıları söyleyebilmek için 100 sayısının Çince karşılığını bilmek çoğu zaman yeterli. Son iki basamağın okunuşu yazının önceki bölümlerinde bahsettiğim gibi.

Üç basamaklı sayılarda en çok kafa karışıklığı 0’ın ortada ve en sağda olduğu durumlarda görülüyor. Çince’nin buradaki kuralını bilmeyip Türkçe düşünenler farketmeden bambaşka bir sayıyı söyleyebiliyor.

101 sayısını ele alalım. Türkçe’de ortadaki sıfır söylenmez. Yüz bir diyerek sayı okunur. Oysa yüz bir sayısını olduğu gibi Çince’ye çevirince kastedilen sayı 110 olur. Sıfırın ortada olduğu durumlarda Çince’de sıfırın da söylenmesi gerekir. Yani 101 sayısı Çince dil kurallarına göre “yüz sıfır bir” olarak okunur.

Kafanızı daha fazla karıştırmamak için aşağıdaki tabloyu hazırladım. Bu tablodaki mantığı anlayınca Çince üç basamaklı sayıları okumak çok kolay olabilir.

NOT: Çince’de iki kelimesi için özellikle büyük sayılarda başka bir karakter kullanılır.

SayıÇince sayıPinyinTürkçe okunuş
100一百yī bǎiiibay
101一百零一yībǎi
líng
iibay
ling
ii
110一百一十yībǎi
yīshí
iibay
ii(şı)
220两百二十liǎngbǎi
èrshí
lianbay
ar(şı)
550五百五十wǔbǎi
wǔshí
vubay
vu(şı)
606六百零六liùbǎi
líng
liù
liubay
ling
liu
777七百七十七qībǎi
qīshí
çiibay
çiişı
çii
880八百八十bābǎi
bāshí
baabay
baa(şı)
909


jiǔbǎi
líng
jiǔ
ciubay
ling
ciu
Bazı üç basamaklı Çince sayılar

5) Dört basamaklı sayılar

Üç basamaklı sayıları okuyabildikten sonra dört basamaklı sayıları okumak kolay. Sadece ek olarak bin sayısının Çince’de nasıl söylendiğini bilmek gerekiyor.

İki sıfırın ortada olduğu durumlar biraz kafa karıştırıcı gelebilir. Böyle durumlarda yapılması gereken sadece bir kez ” sıfır” demek.

Aşağıdaki tablo sizin için daha açıklayıcı olabilir.

SayıÇince sayıPinyinTürkçe okunuş
1000一千yīqiāniiçieen
1001一千零一yīqiān
líng
iiçieen
ling
ii
1010一千零一十yīqiān
líng
yīshí
iiçieen
ling
iişı
2200二千二百èrqiān
èrbǎi
arçieen
ar(bay)
5005五千零五wǔqiān
líng
vuçieen
ling
vu
6066六千零六十六liùqiān
líng
liùshí
liù
liuçieen
ling
liuşı
liu
7777七千七百七十七qīqiān
qībǎi
qīshí
çiiçieen
çibay
çiişı
çii
8800八千八百bāqiān
bābǎi
baaçieen
baa(bay)
9009九千零九jiǔqiān
líng
jiǔ
ciuçieen
ling
ciu
Bazı dört basamaklı Çince sayılar

6) Beş basamaklı sayılar

Çince sayılar beş basamaklı sayılardan itibaren çok farklı bir hal almaya başlıyor ve bu da Çince büyük sayıları öğrenmeyi kısmen zorlaştırıyor.

Türkçe dahil bütün batı dilleri sayıları üçer üçer basamaklara ayırırken Çince beşinci basamak ve sonrasındaki sayıları dörder dörder ayırıyor.

Yani Çince de on bin sayısının bire bir karşılığı yok. Onun yerine on bin anlamına gelen özel bir karakter var. O da 万(wàn). Bu karaktere ve mantığına alıştıktan sonra gerisi dört basamaklı sayılarla aynı.

Aşağıdaki bazı beş basamaklı sayıları ve okunuşlarını görebilirsiniz.

SayıÇince sayıPinyinTürkçe okunuş
10000一万yīwàniiven
22000两万两千liǎngwàn
liǎngqiān
liangven
liangqieen
30300三万零三百sānwàn
líng
sānbǎi
seenven
ling
seebay
40040四万零四十sìwàn
líng
sìshí
sıven
ling
sışı
50005五万零五wǔwàn
líng
vuven
ling
vu
66060六万六千六十liùwàn
liùqiān
liùshí
liuven
liuçieen
liuşı
70707七万零七百零七qīwàn
líng
qībǎi
líng
çiiven
ling
çibay
ling
çii
80088八万零八十八bāwàn
líng
bāshí
baaven
ling
baaşı
baa
99999九万九千
九百九十九
jiǔwàn
jiǔqiān
jiǔbǎi
jiǔshí
jiǔ
ciuven
ciuçieen
ciubay
ciuşı
ciu
Bazı beş basamaklı Çince sayılar

Büyük sayılarda Çince’nin dörderli basamakları baz aldığını söylemiştim. Bu yazıda beşinci basamağa kadar olan sayılardan bahsettim. Dokuz basamaklı sayılar için başka özel bir karakter kullanıldığını ek bilgi olarak söyleyeyim.

Benim size tavsiyem öncelikle küçük sayıları öğrenin. En fazla dört basamaklı sayıları sorunsuz bir şekilde okuyabiliyor hale geldikten sonra daha büyük sayıları öğrenmeye başlayın.

Çince Öğrenmek İsteyenler İçin Tavsiye Kaynaklar

Çince öğrenmek isteyenlerin önünde çeşitli seçenekler var. Bu seçenekler arasından birkaç tanesi size uygun olabilir. Çince öğrenmek için gereken emeği verdikten sonra Çince’yi öğrenememek için hiçbir neden yok.

Çince Karakter Kartları: Ben Çince çalışırken karakter kartlarını çok kullandım. Bu kartlar fotoğrafik hafızanın gelişmesine çok yardımcı oluyor. Bu karakter kartlarının bir yüzünde karakterin kendisi, öbür yüzünde ise okunuşu bulunuyor. Bu kartlar ile çalıştıkça karakterleri görür görmez tanınması kolaylaşıyor. Gördüğüm kadarıyla Trendyol’da bu kartlar satılıyor.

1’e 1 online kurslar: Çince pratik yapmak için Çin’e gitme şansı yoksa online olarak Çince kursları alınabilir. Benim gördüğüm kadarıyla italki bu konudaki en iyi sitelerden biri. Sitede Çince dahil onlarca dilde yüzlerce öğretmen 1’e 1 ders veriyor. Öğrenciler de kendilerine uygun olan öğretmenleri seçip online derslere başlıyor. Konuşma eksikliğinin giderilmesi açısından bence italki çok iyi.

Sertifikalı online kurslar: Çince dilbilgisi konusunda teorik bilgilere ihtiyacı olanlar için sertifikalı online kursları çok yararlı olabilir. Bu tarz kurslar veren siteler arasında benim favorim edx.org. Site tamamen İngilizce. Haliyle sitedeki kursların çoğunda da eğitim dili İngilizce. Ama sitedeki kursların çoğu dünyaca tanınan üniversiteler tarafından hazırlanmış olduğundan siteye göz atmaya değer. Kursların sonunda verilen sertifikalar da iş başvurularında bir adım öne geçmeyi sağlayabilir.

Edx üstünde verilen Çince eğitimlerin iki tanesini aşağıya koydum.

Mandarin Chinese Essentials
Chinese is a critical language for all global organizations. Mandarin Chinese Essentials features a thorough basic Chinese virtual learning experience at your pace! Switching from Latin alphabet or other phonogram languages to Chinese can be intimidating and frustrating. This prerequisite course breaks down all basic characteristics of Chinese language, ensuring you have a solid foundation to be a competent speaker in a business environment. We will introduce one rule with practices and related dialogues through videos that includepractical businessconversations. We provide solid learning system that is essential for beginners to differentiate and construct sentences, and then use them in workplace and business scenarios. If you enroll in the verified track, you will be able to participate in the Webinar lectured by Dr. Estella Y. Chen, who will lead thediscussionwitha wide variety ofpopulartopicstoaccompanyyou to the world of chinese business culture and trend. What's more, in the verified track, we'll give you three pronunciation lessons that will help youcommunicate more smoothly and effectively ina business environment. No previous knowledge needed. We start from the beginning! This course was developed with the assistance of Dr. Haohsiang Liao, Director of the Chinese Language Program at MIT.
$149.00
Tsinghua Chinese: Start Talking with 1.3 Billion People
This introductory Chinese language course will emphasize basic language skills for everyday life in Mandarin speaking countries. The course utilizes pinyin, the standard system of Romanized spelling for transliterating Chinese, so learners will find it easy to understand and study the language. The course is composed of several parts: Dialogues (taught through pinyin), listening comprehension exercises (in real-world situations), Chinese characters (frequently used in daily life), Mandarin songs, and Tea Time (tips for self-study). This course is for anyone interested in learning Mandarin Chinese, especially if you plan to work or study in Mandarin-speaking countries. The course is also a good start toward the HSK Chinese proficiency test.
$139.00

Eğitim dili Türkçe olan online kurslar: İngilizce seviyesi edx.org gibi sitelerde anlatılan dersleri anlamya yetmeyecek düzeyde olanlar Türkçe olarak hazırlanmış online Çince eğitimlerine de yönelebilirler. Udemy sitesinde birkaç tane böyle eğitim var. Özellikle Çince dil yapısında genel bilgileri öğrenmek isteyenler için Udemy’deki bu eğitimler de yararlı olabilir.

2 thoughts on “Çince Sayıların Yazılışı, Okunuşu ve Mantığı”

  1. Gökcan Yengin

    Çince’de on binin üzerinde bir sayı söylemek bildiğin beyin cimnastiği. Biz binlik sayı dilimlerine alıştığımız için günlük bir diyalogda böyle milyonları içeren bir sayı söyleyeceğim zaman durup hemen iki sn kafamdan hesap yapıyordum.

    1. Aynı durum herkes için geçerli. Ben hala daha çok büyük sayılar söz konusu olduğunda bir süre düşünmeye ihtiyaç duyuyorum.

Yorum bırakın

Yorum yaparak veya soru sorarak herkesın yeni bilgiler öğrenmesine yardımcı olun.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir