Çince Sayılar Nasıl Yazılır? Nasıl Okunur? Mantığı Nedir?

Aliexpress TR

Çince’nin çok zor bir dil olduğunu düşünenler Çince sayılar konusunda da aynı kanıda olabilir. Çince’yi akıcı bir şekilde konuşabilen biri olarak diyebilirim ki Çince öğrenmek zor olmadığı gibi Çin sayıları da zor değil.

Çince küçük sayıları öğrenmenin mantığı diğer dillere benzer. Ama 10.000’den büyük sayılar için Çince’de çok farklı kurallar vardır. Bütün dillerde sayılar üçerli basamaklar dikkate alınarak belirlenirken, Çince’de 10.000’den büyük sayılar için dörderli basamaklar baz alınır.

Çince’de her bir sayı Çince karakterelerle yazılabiliyor. Ama günlük hayatta kullanılan sayılar genel olarak herkesin bildiği rakamlar kullanılarak yazılıyor. Çince karakterler sadece resmi belgelerde kullanılıyor.

Şu an hiç Çince bilmiyorsanız size tavsiyem ilk başlangıçta Çince 100’e kadar olan sayıların mantığını öğrenin. Bu mantığı öğrendikten sonra dört basamaklı sayıları hızlıca öğrenebilirsiniz. Kafanızı çok fazla karıştırmamak adına da beş basamaklı ve daha büyük sayılara geçmeden önce Çince seviyenizin biraz gelişmesini bekleyin.

Bu yazıda Çince sayıları aşağıdaki başlıklar altında anlatmaya çalıştım.

0 ile 100 arasındaki Çince sayılar

0’dan 10’a kadar Çince sayıları ve Türkçe okunuşlarını gösteren bir tablo yapıp aşağıya koydum. Bu sayıları öğrendikten sonra Çince 100’e kadar saymak çok basit bir hal alıyor.

SayıÇince sayıPinyinTürkçe okunuş
0línglin
1ii
2èrar
3sānseen
4
5vu
6liùliu
7çii
8baa
9jiǔciu
10shíşı
0’dan 10’a kadar olan Çince sayılar

Sayıları 10’a kadar öğrendikten sonra 10 ile 20 arasındaki sayılar çok kolay. Bu sayıların mantığı Türkçe ile birebir aynı. Yapılması gereken 10’dan sonra söylenecek sayıyı Türkçe’deki gibi 10 sayısından sonra söylemek. İngilizce’deki gibi 11,12 ve 13 sayılarına özgü bir söyleniş biçimi Çince’de yok.

Aşağıdaki tabloya 10’dan 20’ye kadar Çince sayıları ve okunuşlarını koydum.

SayıÇince sayıPinyinTürkçe okunuş
11十一shíyīşıii
12十二shíèrşıar
13十三shísānşıseen
14十四shísìşısı
15十五shíwǔşıvu
16十六shíliùşıliu
17十七shíqīşıçii
18十八shíbāşıbaa
19十九shíjiǔşıciu
11‘den 19’a kadar olan Çince sayılar

Çince 10’a kadar saymayı öğrendikten sonra 100’e ulaşmanın hiç zor olmadığını söylemiştim. 10’dan 20’ye kadar saymanın mantığını öğrendikten sonra yüze gelene kadar mantık hep aynı. Tek yapılması gereken 20, 30 gibi 10’un katları olan sayıların Çince’sini öğrenmek.

Türkçe’de bu sayılar için ayrı bir kelime var. Ama Çince’de böyle bir durum söz konusu değil. Bununla ilgili olan Çince dilbilgisi kuralı yeterince açık ve basit.

Diyelim ki 20 sayısını Çince söylemek istiyoruz. 20 Çince’de “arşı(二十)” olarak söyleniyor. 二 karakteri iki, 十 karakteri ise on demek. Bu da demek oluyor ki iki ve on sayıları yanyana getirilince 20 oluyor.

Otuz da yine aynı şekilde üç on olarak, kırk ise dört on olarak söyleniyor.

Trip.com WW

Kafanız karıştırdıysa ne dediğimi daha iyi anlayabilmek için aşağıdaki tablodan yararlanabilirsiniz.

SayıÇince sayıPinyinTürkçe okunuş
10shíşı
20二十èrshíarşı
30三十sānshíseenşı
40四十sìshísışı
50五十wǔshívuşı
60六十liùshíliuşı
70七十qīshíçiişı
80八十bāshíbaaşı
90九十jiǔshíciuşı
11‘den 19’a kadar olan Çince sayılar

Üç basamaklı Çince sayılar

Üç basaklı sayıları söyleyebilmek için 100 sayısının Çince karşılığını bilmek çoğu zaman yeterli. Son iki basamağın okunuşu yazının önceki bölümlerinde bahsettiğim gibi.

Üç basamaklı sayılarda en çok kafa karışıklığı 0’ın ortada ve en sağda olduğu durumlarda görülüyor. Çince’nin buradaki kuralını bilmeyip Türkçe düşünenler farketmeden bambaşka bir sayıyı söyleyebiliyor.

101 sayısını ele alalım. Türkçe’de ortadaki sıfır söylenmez. Yüz bir diyerek sayı okunur. Oysa yüz bir sayısını olduğu gibi Çince’ye çevirince kastedilen sayı 110 olur. Sıfırın ortada olduğu durumlarda Çince’de sıfırın da söylenmesi gerekir. Yani 101 sayısı Çince dil kurallarına göre “yüz sıfır bir” olarak okunur.

Kafanızı daha fazla karıştırmamak için aşağıdaki tabloyu hazırladım. Bu tablodaki mantığı anlayınca Çince üç basamaklı sayıları okumak çok kolay olabilir.

SayıÇince sayıPinyinTürkçe okunuş
100一百yī bǎiiibay
101一百零一yībǎi
líng
iibay
ling
ii
110一百一十yībǎi
yīshí
iibay
ii(şı)
220两百二十liǎngbǎi
èrshí
lianbay
ar(şı)
550五百五十wǔbǎi
wǔshí
vubay
vu(şı)
606六百零六liùbǎi
líng
liù
liubay
ling
liu
777七百七十七qībǎi
qīshí
çiibay
çiişı
çii
880八百八十bābǎi
bāshí
baabay
baa(şı)
909


jiǔbǎi
líng
jiǔ
ciubay
ling
ciu
Bazı üç basamaklı Çince sayılar

Dört basamaklı Çince sayılar

italki WW

Üç basamaklı sayıları okuyabildikten sonra dört basamaklı sayıları okumak kolay. Sadece ek olarak bin sayısının Çince’de nasıl söylendiğini bilmek gerekiyor.

İki sıfırın ortada olduğu durumlar biraz kafa karıştırıcı gelebilir. Böyle durumlarda yapılması gereken sadece bir kez ” sıfır” demek.

Aşağıdaki tablo sizin için daha açıklayıcı olabilir.

SayıÇince sayıPinyinTürkçe okunuş
1000一千yīqiāniiçieen
1001一千零一yīqiān
líng
iiçieen
ling
ii
1010一千零一十yīqiān
líng
yīshí
iiçieen
ling
iişı
2200二千二百èrqiān
èrbǎi
arçieen
ar(bay)
5005五千零五wǔqiān
líng
vuçieen
ling
vu
6066六千零六十六liùqiān
líng
liùshí
liù
liuçieen
ling
liuşı
liu
7777七千七百七十七qīqiān
qībǎi
qīshí
çiiçieen
çibay
çiişı
çii
8800八千八百bāqiān
bābǎi
baaçieen
baa(bay)
9009九千零九jiǔqiān
líng
jiǔ
ciuçieen
ling
ciu
Bazı dört basamaklı Çince sayılar

Beş basamaklı Çince sayılar

Çince sayılar beş basamaklı sayılardan itibaren çok farklı bir hal almaya başlıyor ve bu da Çince büyük sayıları öğrenmeyi kısmen zorlaştırıyor.

Türkçe dahil bütün batı dilleri sayıları üçer üçer basamaklara ayırırken Çince beşinci basamak ve sonrasındaki sayıları dörder dörder ayırıyor.

Yani Çince de on bin sayısının bire bir karşılığı yok. Onun yerine on bin anlamına gelen özel bir karakter var. O da 万(wàn). Bu karaktere ve mantığına alıştıktan sonra gerisi dört basamaklı sayılarla aynı.

Aşağıdaki bazı beş basamaklı sayıları ve okunuşlarını görebilirsiniz.

SayıÇince sayıPinyinTürkçe okunuş
10000一万yīwàniiven
22000两万两千liǎngwàn
liǎngqiān
liangven
liangqieen
30300三万零三百sānwàn
líng
sānbǎi
seenven
ling
seebay
40040四万零四十sìwàn
líng
sìshí
sıven
ling
sışı
50005五万零五wǔwàn
líng
vuven
ling
vu
66060六万六千六十liùwàn
liùqiān
liùshí
liuven
liuçieen
liuşı
70707七万零七百零七qīwàn
líng
qībǎi
líng
çiiven
ling
çibay
ling
çii
80088八万零八十八bāwàn
líng
bāshí
baaven
ling
baaşı
baa
99999九万九千
九百九十九
jiǔwàn
jiǔqiān
jiǔbǎi
jiǔshí
jiǔ
ciuven
ciuçieen
ciubay
ciuşı
ciu
Bazı beş basamaklı Çince sayılar

Büyük sayılarda Çince’nin dörderli basamakları baz aldığını söylemiştim. Bu yazıda beşinci basamağa kadar olan sayılardan bahsettim. Dokuz basamaklı sayılar için başka özel bir karakter kullanıldığını ek bilgi olarak söyleyeyim.

Yazının başındaki tavsiyeme bir kez daha değineyim. En fazla dört basamaklı sayıları sorunsuz bir şekilde okuyabiliyor hale geldikten sonra daha büyük sayıları öğrenmeye başlayın.

DHgate WW

2 thoughts on “Çince Sayılar Nasıl Yazılır? Nasıl Okunur? Mantığı Nedir?”

  1. Gökcan Yengin

    Çince’de on binin üzerinde bir sayı söylemek bildiğin beyin cimnastiği. Biz binlik sayı dilimlerine alıştığımız için günlük bir diyalogda böyle milyonları içeren bir sayı söyleyeceğim zaman durup hemen iki sn kafamdan hesap yapıyordum.

    1. Aynı durum herkes için geçerli. Ben hala daha çok büyük sayılar söz konusu olduğunda bir süre düşünmeye ihtiyaç duyuyorum.

Yorum bırakın

Yorum yaparak veya soru sorarak herkesın yeni bilgiler öğrenmesine yardımcı olun.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.