Çin Eğitim Sistemi İle İlgili Bilinmeyen Detaylar

Udemy WW

Dünya’nın en kalabalık ve son yirmi yıldır baş döndürücü bir hızda kalkınan Çin‘deki eğitim sistemi gelişmiş ülkelerden çok farklı. Çok yoğun çalışmaktan, devamlı ödev yapmaktan oluşan ve ezbere dayalı eğitim bence Çinliler’e hayat boyu bitmek tükenmek bilmeyen bir enerjiyle çalışmayı öğretiyor.

Çin eğitim sistemi, 6 yıl ilkokul, 3 yıl orta okul ve 3 yıl lise eğitiminden oluşuyor. Ortaokul sonrası liselere yerleştirme sınavı, lise sonrasında ise adına Çince’de gaokao denilen üniversiteye yerleştirme sınavı bulunuyor.

Çin Eğitim Sisteminin Genel Özellikleri

Çin’de okulların hepsinde tam gün eğitim uygulanır. Birçok okulda öğrenciler sabah 7:30’dan önce okula gider ve 4’e kadar okulda kalır. Liselerin çoğunda dersler 4’de bitmesine rağmen öğrenciler saat 9’a kadar okulda kalıp ödev yapar. İçinde öğrenci bulunan liselerde öğrencilerin çoğu akşam 9’dan sonra eve gitmek yerine yurda gitmeyi tercih eder.

Çin’deki eğitim sistemi uzun yıllardır süregelen ve hemen hemen hiç değişmemiş olan bir sistem. 40 yıl önce öğrenciler nasıl bir eğitim alıyorsa şu anda da çok benzer bir eğitim alıyorlar. En büyük fark bugünkü eğitim sisteminin hafif teknoloji soslu olması.

Ödev yapmak Çinli öğrencileri ilk ve orta öğretim hayatları boyunca en çok meşgul eden konu. Zira Çin’de eğitim sistemi ödev üstüne kuruludur. Ortalama bir Çinli öğrenci her gün 3-5 saat ödev yapar.

Çin eğitim sistemi ödev yapmaya ve yüksek not almaya dayanıyor

Öğrencilerin devamlı olarak ödeve boğulmasının temelinde onların sınavlardan yüksek notlar almasını sağlamak yatıyor. Yüksek nottan kastım 100 üzerinden yapılan bir sınavdan en az 90 almak. Çocuklarının sınavlardan 70-80 civarında bir not alması ailelerin karalar bağlaması için yeterli bir sebep olabiliyor. Bazı okullarda notu düşük olan öğrencilerin öğretmenlerinin maaşları kesiliyor.

Çin hükümeti, son yıllarda öğrencilerin ödev yükünü ve üzerlerindeki baskıyı azaltabilmek amacıyla birtakım çalışmalar yapmaya başladı. Bu konuda en somut adımı 2021’in ortalarında adına İngilizce “double reduction(双减)” denilen, Türkçe’de çifte azaltma anlamına gelen yeni uygulama ile attılar.

Bu uygulama doğrultusunda 15 yaşından küçük öğrencilerin hafta sonları ve yaz-kış tatillerinde dersane türevi okullara gidip takviye Çince, Matematik ve İngilizce dersleri almalarını yasakladılar. Bunun yerine öğrencilerin daha çok sanat, müzik, spor gibi konularda ek dersler almalarını teşfik etmeye başladılar.

Bu durum eğitim, sektöründe hizmet veren, kimisi milyar dolarlık yüzlerce etüt merkezini direk olarak etkilemeye başladı. Bu etüt merkezlerinin bazıları başka tarz bir okula dönüşme çabasına girdi; bazıları ise dönüşemeyip kapanmak zorunda kaldı.

Çift azaltma kuralları kapsamında özellikle ilkokullarda da önemli değişiklikler yapıldı. İlk olarak ilk olarak ilkokul birinci ve ikinci sınıf öğrencilerine birçok şehirde sınav yapılması yasaklandı. Okullar da ev ödevlerini azaltmaya zorlandı. Ayrıca bu yeni kuralların bir sonucu olarak okullar etüt merkezi gibi öğrencilere ek ders hizmeti vermeye de başladı.

Yeni kurallar eğitim sisteminde radikal kararlar olarak nitelendirilse de, benim gördüğüm kadarıyla Çinli veliler çocuklarına ek ders aldırma konusunda ısrarcı. Bunun da temelinde liselere ve üniversitelere giriş sisteminde şu ana kadar herhangi bir değişikliğin yapılmamış olması yatıyor. Velilerin çoğu ek ders olmadan bu sınavlardan yeterli puan alınamayacağı kanısında.

Çin’de Okul Çeşitleri

Agoda WW

Çin’de ilk ve orta dereceli öğrenim hizmeti veren üç çeşit okul var. Bunlardan birincisi devlet okulları. İkincisi devlet müfredatını takip eden özel okullar. Üçüncüsü ise adına “international school” denilen, genel olarak yurt dışına ait eğitim müfredatının olduğu, çok pahalı özel okullar.

Çin’de Devlet Okulları

Devlet okulları tahmin edebileceğiniz gibi ücretsiz okullar. Aslında ücretli; ama okul ücreti çok sembolik düzeylerde.

Çin genelinde bir çocuğun Çin devlet okullarında okuyabilmesi için birtakım şartları sağlıyor olması gerekiyor.

En önemli şart aile bireylerinin nüfusa kayıtlı olduğu yer. Çin’de kişilerin kontrolsüz bir şekilde diğer şehirlere göç etmesini engellemek amacıyla adına Hukou denilen bir sistem uygulanıyor. Hukuo’un Türkçe’deki karşılığı nüfus kütüğü. Bir kişi nereye kayıtlıysa orada o kişiye birtakım imtiyazlar sağlanıyor. Çocukların eğitim hakkı da bunlardan biri.

Çin’deki hukou belgesi

Bir kişinin başka bir şehirde çalışıyor olması nüfus kütüğünün o şehre taşınması anlamına gelmiyor. Kütüğünü taşımak isteyen kişilerin genel olarak gittikleri yerde ev satın alması gerekiyor. Ev sahibi olmayan ve şehir dışından gelmiş kişiler çocuklarını sadece memleketlerinde okula gönderebiliyorlar.

Şanghay gibi büyük şehirlerde ev satın almak da kolay değil. Evlerin çok pahalı olması bir kenara dursun. Ev satın almaya kazanabilmek için bile belli bir süre Şanghay’da çalışmış ve sigorta primlerini ödemiş olmak gerekiyor.

Çin’de Özel Okullar

Özel okullar, Çinliler’in Hukou probleminden dolayı çocuğunu başka şehirde okutamama sorununu çözüyor. Bu okullar devlet okullarında okutulan müfredatı aynen takip ediyor. Çinliler bu özel okulların eğitim kalitesinin devlet okullarının çok gerisinde olduğunu söyler. Öyle midir bilmiyorum ama, yıllık 30.000yuan(4600 dolar) civarında okul ücreti gözden çıkaranlar en azından çocuklarının eğitim almasını sağlayabiliyor.

Az önce de bahsettiğim Türkçesi Uluslararası Okul(International School) olan çok pahalı okullar da seçenekler arasında. Bu okullar genel olarak Dünya genelinde kabul görmüş Cambridge benzeri eğitim sistemlerini benimsiyor. Bu okullardaki öğretmenlerin çoğunu da yabancılar oluşturuyor. Çin’de yaşayan yabancıların çocukları da bu okullarda öğrenim görüyor. Bu tip okulların yıllık ücretleri ise 100.000 ile 150.000yuan(15.000-22.000dolar) arasında değişiyor.

Son zamanlarda Çin’in eğitim konularında yaptığı çalışmalar bu pahalı özel okulları da direk olarak etkilemeye başladı. Çin hükümeti bu yıl Çin dışında basılmış ders kitaplarının bu okullarda okutulmasını yasakladı. Okullardaki Halloween, Thanksgiving, Christmas gibi batı ülkelerine ait festival günlerinin adını kutlayarak kutlamalar yapılması da yasaklar arasına girdi. İlerleyen yıllarda başka ne tip kısıtlamalar olacağı ile ilgili şimdilik pek bilgi yok.

Çin Üniversite Sınavı: Gaokao

Çin’de de Türkiye’deki gibi üniversitelere giriş sınavı var. Çin gibi kalabalık bir ülkede iyi bir üniversiteye yerleşmenin ne kadar zor olabileceğini tahmin edebiliyorsunuzdur sanırım.

Üniversitelere yerleşme aşamasında ilginç bir uygulama var ki bence çok adil bir uygulama değil. Bu uygulamaya göre öğrencilerin kütüklerinin bulunduğu eyaletlerdeki bir üniversiteyi tercih etmesi onlara puan avantajı getiriyor. Ama eyalet dışındaki bir üniversitede okumak isteyenler ciddi puan kaybına uğruyor.

Bu da Şanghay veya Pekin’de bulunan, Çin’in en önde gelen üniversitelerine Şanghay ve Pekin’in yerlisi olmayan öğrencilerin yerleşmesini çok zor bir hale getiriyor. Puan kaybına rağmen en iyi üniversitelere yerleşebilen öğrenciler tabii oluyor; ama bu uygulama nedeniyle çoğu öğrenci istemeye istemeye hayal ettiği üniversiteden veya şehirden vazgeçme yolunu seçiyor.

Çin’deki üniversite sınavının adı “Gaokao”. Gao(高) Çince’de uzun, yüksek anlamına geliyor. Kao(考) ise sınav demek .Yani, özel bir kelimeymiş gibi görünen gaokao yüksek okul sınavının birebir Çince karşılığı.

İlk olarak 1952’de uygulanan ve, kültür devrimi sırasında bir süreliğine yasaklanmış olan gaokao, her yıl Haziran ayında 2 oturum halinde uygulanan ve toplamda 9 saat süren bir sınav. Her yıl 9 milyonu aşkın öğrenci bu sınava giriyor.

Sınavın içeriği eyaletten eyalete değişmekle birlikte eyaletlerin çoğunda ve başkent Pekin’de 3+X sistemi uygulanıyor. Burada 3 ile kastedilen ana 3 ders, X ise seçmeli bir ders. Ana 3 ders Çince, Matematik ve İngilizce. Öğrencilerin sınavda bu bölümleri yapmaları zorunlu.  Bu bölümlere ek olarak ilgi alanı ve okumak istenilen bölüme göre ya Fizik, Kimya, Biyoloji gibi sayısal derslerden, ya da Tarih, Coğrafya gibi sözel derslerden birinin bulunduğu bölümün de yapılması gerekiyor.

Aliexpress TR

Sınav çoktan seçmeli test sorularına ek olarak boşluk doldurma ve makale yazma bölümleri de içeriyor.

Az önce de belirttiğim gibi, yaşadığı eyaletin dışındaki bir üniversiteyi tercih etmek isteyenler yarışa ciddi anlamda düşük puanla başlamayı göze almak zorundalar.

Çin’de üniversite eğitimi alan yabancı öğrenciler için bu tarz bir sınav yok. Çin’de üniversite okumak isteyenler üniversitelerin şartlarına bakarak başvurularını yapıyor. Başvurdukları üniversitelerden kabul almaları durumunda da üniversite eğitimlerine başlıyorlar.

Yorum bırakın

Yorum yaparak veya soru sorarak herkesın yeni bilgiler öğrenmesine yardımcı olun.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir