Çinli Kadınlar ve Kadınların Modern Çin’deki Yeri

Posted by

Çin son on yıldır başdöndürücü hızla büyüyen bir ülke. Her geçen yıl daha fazla gelişen ve kalkınan Çin’in bu atılımında hiç kuşku yok ki Çinli kadınlar çok büyük bir paya sahip. Çin hükümetinin Çinli kadınlar için yaptığı en büyük iyilik belki de doğu kültürünün etkisinden biraz kurtularak kadınların iş gücüne ve sosyal hayata katılmalarını sağlamak.Çin’deki hızlı kalkınma ve modernleşmeye bağlı olarak bazı noktalarda Çinli kadınlar Dünya standartlarındaki modernliğin tadını çıkarırken, bazı noktalarda da 5000 yıllık Çin geleneklerinin bir parçası olmayı devam ettiriyorlar.

Nüfus

Çin, 1 milyar 300 milyonu aşkın nüfusu ile Dünya’nın en kalabalık ülkesi. Bu nüfusun %48.6’sını kadınlar oluşturuyor. Kadın sayısının diğer ülkelere oranla kısmen daha az seviyede olmasının nedeni, geleneklerden dolayı kız çocuğu istemeyen ailelerin hamilelik dönemlerinde bebeklerini aldırması. Modern Dünya’nın bir parçası olmak isteyen bir ülke için kabul edilemeyecek bu durumun önüne geçebilmek amacıyla, Çin genelinde hastanelerin ailelere hamilelik döneminde bebeklerin cinsiyetini söylemesi yasaklanmış durumda. Uygulama başarılı olmuş olacak ki, Çin’in en gelişmiş eyaletlerinde bazı şehirlerde kadın nüfusu erkek nüfusunu geçmeye başladı.

Çin’de kırk yılı aşkın bir süre boyunca çok sıkı bir şekilde uygulanan tek çocuk politikasının 2016 yılından itibaren ” 2 çocuk politikası” olarak değiştirlmesinin ardından Çinli kadınların ikinci çocuk sahibi olmaya genel olarak sıcak baktığı söylenebilir. Özellikle büyük hastaneler şu sıralar doğum için başvuran hastaları yoğunluktan dolayı kabul edememeye başladı. Çin sokaklarında yürürken de çok sayıda hamile kadın görmek mümkün.

Geleneksel düşünce toplumu erkek çocuk sahibi olmaya itse de, maddi açıdan konuya yaklaşan Çinliler kız çocuğa sahip olmanın daha doğru olduğunu düşünüyor. Bu kişilerin akıllarına ilk gelen, çocuklarının evlilik çağında yapmaları gerekecek masraflar. Çin geleneklerine göre, evlenmeden önce erkek tarafının ev almış olması gerekiyor. Bu nedenle birçok Çinli aile şakayla karışık da olsa kız evlada sahip olmanın kendilerini önemli bir masraftan kurtardığına inanıyor.

Evlilik ve Annelik

Modern yaşamın etkisiyle evlenme yaşı büyüme eğiliminde. 2000 yılında Çinli genç kızlar için ortalama evlilik yaşı 23 iken, bu yaş 2013 yılına gelindiğinde 24’e çıkmış. İlerleyen yıllarda bu sayının daha da büyümesi muhtemel.(bkz.Çin Evlilik Gelenekleri ve Düğün Adetleri)

Kariyer yapmak isteyen kadınlar çocuk sahibi olmaya karşı biraz daha temkinli davransa da, aileleriyle aynı şehirde yaşayan bayanlar için çocuk sahibi olmak onların kariyer planlarında olumsuz bir etki yapmıyor. Modern Çin’de torunların büyük bir kısmı gündüzleri, hatta bazen ayları anneanne, babaanne ve dedeleri ile geçiriyor.

Çin’de 25 ile 34 yaş arası çalışan kadınların %72’sinin altı yaşından daha küçük çocuğu bulunuyor.

Erkek egemen Çin geleneklerini günümüzde de uygulamaya çalışan Çinli erkekler, eşlerinin kendilerinden daha bilgili ve daha eğitimli olmalarına çok sıcak bakmıyorlar. Bu durum nedeniyle yüksek lisans ve üzeri eğitim almış kadınların yaklaşık %50’si bekar olarak yaşamlarını devam ettiriyor. Bu oran aynı konumdaki erkeklere oranla %10 daha fazla.

Eğitim

Çin’de kız çocuklarının okutulma oranı çok yüksek seviyelerde. Şehirleşmenin bulunduğu yerlerde kız çocuklarının neredeyse tamamı en az lise mezunu olana kadar eğitimlerine devam ediyorlar. Üniversiteye devam eden kızların oranı da azımsanmayacak kadar yüksek oranda.

Çin’de 2014 yılı itibariyle üniversitelerden mezun öğrencilerin %51.1’ini kız öğrenciler oluşturuyor. Yüksek lisans ve üstü programlardan mezun olan öğrencilerin de %51’i kız. Bu da ilerleyen yıllarda Çin’de işgücüne katılan kadınların, özellikle de üniversite mezunu kadınların oranının artacağı anlamına geliyor.

Üniversite yılları, birçok Çinli genç kız için modayı takip etmeye başlama yılları. Genç kızlar kendilerine uygun gördükleri her türlü kıyafeti bugünün Çin’inde çok rahat bir şekilde giyebiliyorlar. Giydiği kıyafetten dolayı taciz, tecavüz gibi travmatik olaylara maruz kalan kızların sayısı yok denecek kadar az. Bu nedenle çoğu Çin şehrinde genç kızlar günün her saati korkmadan, güvenle sokakta yürüyebiliyor.

İşgücü

Çin bugün bu kadar hızlı kalkınıyorsa hiç kuşkusuz bu kalkınmada kadınların rolü büyük. Zira Çinli kadınların %63.3’ü çalışarak Çin’in işgücüne katkıda bulunuyor. Bu oran Dünya’daki ülkelerin çoğundan daha ileri seviyede ki bu oranın büyüklüğü yazının başında da belirttiğim gibi Çin’in hızlı kalkınmasındaki en büyük etkenlerden biri.


Deniz Butik WW

İş başvurusunda bulunan kadınlar zaman zaman ister istemez cinsiyet ayrımcılığına maruz kalabiliyor. Firmalar çeşitli nedenlerden dolayı ilk olarak erkek adayları tercih etmek istiyor. Eğer bayan çalışanlara ihtiyaçları varsa firmaların ilk tercihi çocuğu olan bayanlar. Çocuğu olmayan, hatta evlenmemiş olan bir bayanı işe alma fikri, o bayanın günün birinde evlenip, çocuk sahip olup işten 4-5 ay uzak kalacak olma ihtimali nedeniyle firmaları düşündürüyor. Bir firmada çalışan bir bayanın hamile kalmasının ardından işten çıkarılması Çin’de yasak. Firma, bebeğin doğumundan bayanın dört ay sonra işe döneceği zamana kadar çalışanının maaşını da vermek zorunda.Doğum yapan kadınlar için belirlenen izin süresi 98 gün ve bu süre boyunca firmalar çalışanlarının maaşlarını tam olarak vermek zorunda.İş başvuruları reddedilen kadınların %75’i bu durumun evli veya çocuk sahibi olmadıklarından kaynaklandığını düşünüyor.

Çin’de kadınlar iş gücüne neredeyse erkekler kadar katkıda bulunuyor olsa da, maaşlar konusunda erkekler ile kadınlar arasında geleneklerin etkisini hissetmek mümkün. Öyle ki yapılan bir araştırmaya göre kadınlar, erkeklere oranla ortalama %35 daha az maaş alıyor. Bu oran şehir merkezlerinde biraz daha az olsa da, kırsal kesimlerde %44’e kadar çıkabiliyor.

Mavi yaka olarak da tabir edilen fabrika işçisi kadınlar için emekli olma yaşı 50. Bu sayı beyaz yakalı çalıanlar için 55. Üniversite profesörü gibi özel kategoriye giren kadınlar ise emekli olmak için 60 yaşını beklemek durumunda.

Liderlik

Çinli kadınlar iş gücüne büyük katkı sağlasa da firma sahipleri ve müdürler açısından bakıldığında doğu kültürünün etkilerini hissetmek mümkün. Çin’deki firmaların üst düzey yöneticilerinin sadece %17’sini kadınlar oluşturuyor. CEO düzeyindeki liderlerin is yalnızca %3.2’si kadın.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.