Çin’de Yabancı Olmak Nasıl Bir Şey?

Posted by
Bu Yazıyı Paylaşın:

Çin’de yabancı olmak bazen çok keyifli olabildiği gibi bazen de “nereden geldim ben buraya?” dedirtecek kadar çekilmez olabilir. Hiç Çince bilmeyenlerin çoğu Çin’e ayak bastığı ilk andan itibaren ister istemez okuma yazması olmayan cahil bir kişiye dönüşüyor.Zira Çin’deki tabelaların çok büyük bir kısmı sadece Çince’den oluşuyor ve Çince bilmeyenlere Çince karakterler hiçbir şey ifade etmiyor.Yol tabelaları ve bazı büyük firmalara ait tabelalarda İngilizce yazılar görmek mümkün.

bing.com

İngilizce konuşan Çinliler’in oranının dda düşük olması nedeniyle Çin’de çoğu yerde İngilizce konuşarak anlaşmak da mümkün olabiliyor. Gelişmiş büyük şehirlerde veya yabancıların çok olduğu bölgelerde bu sorun kısmen daha düşük seviyelerde. Bu da demek oluyor ki yabancı sayısının fazla olduğu yerlerde yabancı olmak daha kolay.(bkz.Çinliler İle İngilizce İletişim Kurmak)

Çinliler’in İlk Gördükleri Yabancılara Karşı Tutumu

Çin’de yolda yürüyen yabancıların çoğu “laowai” diye bir kelime duyar.Bu kelime Çince’de “yabancı” anlamına gelir ve Çinliler’in çoğu yabancılardan bahsederken bu kelimeyi kullanır.

Yolda yürürken yabancılar, özellikle yabancıların az olduğu şehirlerde, birçok kişinin uzun süreli bakışlarına maruz kalabilir. Bu şekilde bakan kişilerle göz göze gelindiği durumlarda dahi birçok kişi bakışlarını başka yöne çevirmeyebilir. Bu durum ilk başlarda yabancılara garip gelir ve onların kendilerini güvensiz hissetmelerine neden olur; ama bu bakışlar Çin’de genel olarak zararsızdır.Zira Çin’de yabancı olmak mutlaka zarar görmek ve kandırılmak demek değil.Yabancılar dahil Çin’de sokakta yürüyen hemen hemen hiç kimse güvenlik konusunda ciddi bir problem ile karşılaşmaz.(bkz.Çin, Güvenlik Konusunda Ne Kadar İyi?)

Sarışın ve mavi gözlü olanlara Çinliler’in ilgisi daha fazla. Bazı kişiler sarışın ve mavi gözlü kişilerle fotoğraf çektirmek ister ve bundan çok mutlu olur.

Çin’de Yabancılara Sıkça Sorulan Sorular

bing.comÇinliler’in çoğu yabancılarla konuşmaktan çok hoşlanır; ama ne yazık ki dil problemi nedeniyle yabancılarla konuşabilen Çinliler’in sayısı çok az. Bazen yabancılarla bir çevirmen varsa konuşmaya çalışırlar. Eğer yabancı Çince konuşabiliyorsa çok büyük bir zevkle konuşur ve çeşitli sorular sorarlar. Bazı sorular var ki Çin’in neresine giderseniz gidin kalıplaşmış bir şekilde yüzlerce defa sorulabilir. Mesela:

Nerelisin?

Klasik soru. Aslına bakılırsa Dünya’nın her yerinde insanların birbirine sorduğu ilk soru. Ama ne yazık ki Çinliler’in coğrafya bilgisi genel olarak çok zayıftır. Çoğu Çinli Türkiye’yi isim olarak tanısa da Türkiye’nin nerede olduğunu tahmin edemez. Türkiye ile ilgili olarak en çok bildikleri Kapadokya ve İstanbul’dur.

Çin’de Ne Yapıyorsun?

Bu soruya verilebilecek öyle çok çeşitli bir cevap olmasa da Çin’de bir öğrenci mi, yoksa çalışan biri mi olduğunuzu bilmek isterler. Turistik gezi amaçlı olarak Çin’de bulunanlar soruyu kısaca “travel” diyerek cevaplayabilir. china.cn

Kaç Para Kazanıyorsun?

Şangay, Pekin gibi gelişmiş ve büyük şehirlerde bu soruyu soranların sayısı çok az olsa da, yabancıların çok az olduğu bölgelerde çok yaygın olarak sorulan soru. Küçük yerlerdeki pasaport polisleri dahi bu soruyu sorabilir. Bazı Çinliler’e göre yabancı olmak demek çok parası olmak demektir.

Çin’i Seviyor Musun?

Çinliler, yabancıların ülkelerini sevdiğini söylediğini duymaktan çok hoşlanırlar. Bu nedenle de “Çin’i seviyor musun?” benzeri ilginç bir soru sorarlar. Hatta bazen bu soruyu Çin’e yeni ayak basmış yabancılara da sorarlar. Çin ile ilgili hiçbir fikri olmayan yabancı da Çin’i sevdiğini söylemek zorunda kalır.

Çin Yemeklerini Seviyor Musun?

Birçok yabancı için en zor soru. Çinliler’in %90’ından fazlasına göre Dünya’nın en güzel yemekleri Çin yemekleridir. Kendi ülkelerinin yemekleri olduğu için böyle düşünmeleri normal. Ama, özellikle Çin yemeklerine alışkın olmayan yabancılar Çinliler’den farklı düşünebilir. Bu da gayet normal. Durum böyle olsa bile bu soruyu soran kişilere “Çin yemeklerinden hiç haz etmem.” şeklinde bir cevap vermemek daha doğru. Bunun yerine “Çin yemekleri güzel; özellikle de şu yemek; ama bazıları şöyle olsa bence daha güzel olur.” benzeri kaçamak cevap vermek daha iyi olabilir.(bkz.Çin Yemekleri İle İlgili Genel Bilgiler)

Çin makarnası- bing.com

Çinli Kız Arkadaşın Var Mı?

20-40 yaş arasındakilere sıkça sorulan soru. Cevap “evet” ise daha detaylı bilgi almak için farklı sorular sorarlar. “hayır” cevabının ardından ise yabancının Çinli kız arkadaş isteyip istemediğini sorarlar.

Oturduğun Ev Kira Mı, Yoksa Satın Mı Aldın?

Çin’de uzun süre yaşayan ayabancılara özellikle yaşlıların sormaktan hoşlandığı soru. Çinliler’in çoğuna göre ev satın almak yapılabilecek en önemli şeylerden biri ve zenginilik göstergesi. Kiralamak ise, sanki kötü bir şeymiş gibi, fakirlik belirtisi. Bu soruyu verilen cevaba göre “evi kaç paraya satın aldın” veya “evin kirası kaç para” soruları takip eder.

Çin’de Yaşayan Yabancıların Çin İle İlgili Düşünceleri

Çin, gelişen ekonomisi ve potansiyeli nedeniyle her geçen yıl daha fazla yabancının ilgisini çekiyor. Öyle ki artık Çin hükümeti yoğunluğun fazla olduğu yerlerdeki yabancıları daha az yoğun olan bölgelere gitmeleri konusunda teşfik etmeye veya çok yabancının olduğu bölgelerde vize, oturma izni vb. işlerini eskiye oranla çok daha sıkı hale getirmeye başladı.(bkz.Çin’de Yaşamak İçin Bazı Nedenler)

Favori Şehir Şangay

Şangay-bing.comAmazing China tarafından yapılan bir ankete katılan yabancıların çoğu Çin’deki favori şehirlerinin Şangay olduğunu söyledi. Ekonomik nedenler Şangay’ı birçok kişi için çok cazip hale getirebiliyor. Şangay hiç şüphe yok ki Çin’in ekonomi başkenti ve Çin ekonomisinin kalbi. 25 milyon kişinin yaşadığı Şangay’de iş imkanları diğer şehirlere oranla çok daha fazla.Öte yandan Şangay’ın kozmopolit yapısı nedeniyle Şangay’da yabancı olmak birçok Çin şehrine oranla çok daha kolay. (bkz.Şangay: 25 Milyonluk Dev)

Ankete katılanlar Şangay’den sonra en favori şehirlerinin Pekin, Hangzhou, Qingdao, Tianjin, Shenzhen, Suzhou, Guangzhou, Nanjing gibi şehirler olduğunu belirtmiş. Bu şehirler de yine iş imkanları fazla olan, 5 milyondan fazla nüfuslu, ve bulundukları eyaletlerin ya başkenti, ya da önemli ekonomi şehirleridir.

İş İmkanları Çin’i Tercih Etmede En Önemli Etken

Ankete katılanların yüzde 52.7’si yaşamak için Çin’i tercih etmelerinin en büyük nedeninin iş imkanları olduğunu belirtmiş. Özellikle ana dili İngilizce olan ülkelerin vatandaşları Çin’de diğer ülke vatandaşlarına oranla çok daha kısa zamanda iş bulabilir.

Türkiye’den gelenler için iş bulmak biraz daha güç; ama imkansız değil. İş bulabilmek için en önemli nokta İngilizce’yi çok iyi konuşabiliyor olmak. Zira Çin’de yabancı olarak çalışabilmek ve firmalar tarafından tercih edilebilmek için Çinliler’in yapabildiğinden çok daha fazlasını yapabiliyor olmak gerekiyor. (bkz.Çin’de Çalışmak İçin Bilinmesi Gerekenler)

Çoğu Kişinin İsteği Uzun Süre Çin’de Yaşama Şansı

Ankete katılanların %39.1’i Çin’de geliştirilmesi gereken servisler veya imkanlarla ilgili olarak daha uzun süreliğine Çin’de yaşayabilme şansının arttırılması gerektiğini söylemiş. Zira Çin’de bazı özel durumda olan yabancılar haricindeki tüm yabancılar en fazla bir yıllığına Çin’de oturma izni alabiliyor. Bir yılın sonunda oturma ve çalışma izinlerinin tamamının yenilenmesi gerekiyor.

Bayanlar Okullara, Erkekler Firmalara

echinacitieis.com

Çin’de çalışan yabancıların çoğunluğunu erkekler oluşturuyor. Bayanlar da tabii ki var; ama fabrikalarda veya benzeri sanayi kuruluşlarında çalışan yabancı bayan sayısı çok az. Zaten ankete katılan bayanların %62.3’ü okullarda çalışmayı tercih ettiklerini söylemiş. Çin’deki yabancı erkeklerin büyük çoğunluğu çeşitli firmalarda daha profesyonel sayılabilecek işler yapıyorlar ki bu durum ankete de yansımış durumda. Ankete katılan erkeklerin %40.3’ü Çin’de çeşitli firma ve sanayi kuruluşlarında çalışmayı tercih ettiğini söylemiş.

Maaşlar Genel Olarak Beklenen Seviyede

Ankete katılanların %58.5’i kazandıkları maaşların tahminleriyle uyuştuğunu belirtmiş. Buna karşılık olarak %13.1’lik kısım ise tahminlerinden daha fazla maaş aldığını söylemiş. Burada dikkat edilmesi gereken bir nokta var. Fikirlerini açıklayan yabancıların çoğu Japonya, Amerika ve İngiltere gibi çok gelişmiş ve gelir düzeyi çok yüksek olan ülkelerden geliyorlar. Onlara göre beklenen seviyede olan maaşların Türkiye standartlarından biraz daha yüksekte olduğu tahmin edilebilir.

Genel Eğilim Uzun Süre Çin’de Çalışmak Yönünde

Ankete katılan, özellikle 40 yaş üstü kullanıcıların çoğu 5 yıldan fazla süreliğine Çin’de çalışmaya sıcak bakıyor. 40 yaşından genç olanların çoğu ise 1 ile 5 yıl arasında Çin’de çalışmanın daha doğru olduğunu düşünüyor. 40 yaş üstünde, özellikle öğretmenlik yapanların neden böyle düşündüklerini anlamak güç değil. Zira öğretmen olarak kısmen daha kolay bir işleri var ve o kadarlık çalışmayla başka bir yerde o kadar maaş almaları hiç kolay değil. (Çin’in devlet okullarında öğretmenlik yapan yabancılar haftalık 20 saatten az derse giriyor)

Çin’de Çalışan Yabancılar Artık Üç Kategoriye Ayrılıyor

Çin’in ekonomik anlamda kalkınmasının sonucu olarak Çin’de çalışmak isteyenlerin sayısı gittikçe artıyor. (bkz. Çin’de Çalışmak İçin Bilinmesi Gerekenler) Artan talebe kendine göre bir karşılık vermek isteyen Çin, çareyi yabancıları A kategorisi, B kategorisi ve C kategorisi olmak üzere üçe ayırmakta buldu. En üst kademe olan A kategorisine dahil olabilen yabancıların Çin’de diğer yabancılara oranla çok daha rahat ve iyi koşullarda çalışabildiklerini söylemekte yarar var.

A Kategorisi- Yüksek Nitelikli Yabancılar

Çin içinde gerek iş bulma, gerekse Çin’de yaşama konularında ayrıcalıklı olan ve çalışan kotası gibi sınırlamalarla karşılaşmayan yabancı grubu. Bu kategoriye girmek isteyen yabancıların aşağıdaki koşullardan en az birini sağlamış olması gerekiyor:

  • Çin Komünist Partisi Merkez Komitesi(CPC Central Commitee), İnsan Kaynakları ve Güvenlik Bakanlığı, veya Yabancı Eksper İşleri Müdürlüğü tarafından düzenlenen, yüksek nitelikli kişilerin katıldığı organizasyonalara seçilmiş olmak.
  • Fizik, kimya, psikoloji, tıp veya ekonomi dallarının birinden nobel kazanmış olmak.
  • Dünya çapındaki bazı organizasyonlardan çeşitli ödüller kazanmış olmak.
  • Bilim ve mühendislik akademilerinde çalışan akademisyen olmak.
  • ISO veya uluslarası anlamda tanınan akademik kuruluşların mensubu olmak.
  • Ulusal araştırma enstitülerinin ve laboratuvarlarının müdürü veya üst düzey yöneticisi olmak.
  • Ulusal bilim ve teknoloji projelerinin proje yöneticisi, bilimadamları veya önemli bir parçası olmak.
  • Uluslarası bazda çalışan, bilim ve teknoloji dergilerinin eski editörü veya üst düzey yöneticisi olmak.
  • Uluslarası saygınlıktaki bilim ve teknoloji dergilerinde baş yazar sıfatıyla üç yazı yazmış olmak.
  • Dünya genelinde üst sıralarda bulunan üniversitelerin birinde orta veya yüksek düzeyde yönetici olmak.
  • Dünya’nın en büyük 500 firmasından birinde, eski veya yeni, üst düzey yönetici veya bu firmaların Ar&Ge departmanının üst düzey çalışanı olmak.
  • Dünya genelinde tanınan finans veya muhasebe firmalarının birinde, eski veya yeni, üst düzey yönetici olmak.
  • Dünyaca ünlü müzik, güzel sanatlar ve sanat enstitülerinin birinde müdür veya profesör olmak.
  • Dünyaca ünlü orkestralardan birinin şefi veya ses sanatçısı olmak.
  • Dünyaca ünlü opera veya konser salonlarından birinde konser vermiş bir müzisyen olmak.
  • Edebiyat, sinema, dizi, müzik alanlarından birinde tanınan bir organizasyondan birincilik ödülü almış veya bu organizasyonlardan birinde jüri olmak.
  • Son iki olimpiyat oyunlarında Dünya genelinde ilk sekize girme başarısı göstermiş bir sporcu olmak.
  • Kendi ülkesinde devlet sektöründe eski üst düzey yönetici olmak.
  • Çin hükümeti tarafından yüksek nitelikli bazı çalışanlara verilen sertifikalardan birine sahip olmak.
  • Çalışılan bölgedeki ortalamanın en az 6 katı maaş almak.
  • Çin’de en az 500.000 dolar değerinde yatırım yapmak ve yatırım yapılan firmanın en az %30’una sahip olmak.
  • Çin içindeki iş süresince üç yıl boyunca arka arkaya yıllık 10 milyon yuan gelir veya 1 milyon yuan vergi vermek.
  • 40 yaşından genç olup da Çin içindeki veya dışındaki üst düzey bir üniversitede yüksek doktora öğrencisi olmak.
  • Puan bazlı testten 85 puandan fazla almış olmak.

bing.com

B Kategorisi- Yabancı Profesyoneller

A kategorisine giremeyen, ama üniversite mezunu olan profesyonellerin girdiği kategori. Bu kategoriye giren yabancılar için belirli bir kota bulunuyor. Çin’in ihtiyacından daha fazla sayıda bu kategoriye ait yabancı bulunması durumunda bu kişilerin çalışma izni alması zorlaşıyor.  B kategorisine girebilmek için aşağıdaki şartlardan birini sağlayabilmek gerekiyor:

  • Dört yıllık bir üniversite mezunu olmak ve çalışmak istediği konuda en az iki yıl tecrübe sahibi olmak.
  • Uluslarası düzeyde tanınmış organizasyonlardan alınmış yetkinlik sertifikalarına sahip olmak.
  • En az iki yıldır kendi anadilini öğreten bir öğretmen olmak.
  • Aylık geliri en az 300.000 yuan veya aylık vergisi en az 12.000 yuan olmak.
  • Bazı özel projeler için görevlendirilmiş özel bir çalışan olmak.
  • Puan bazlı testten 60’dan fazla puan almış olmak.

C Kategorisi- Diğer

A ve B kategorisinden herhangi birine giremeyen; ama yine de birtakım yetkinliklere sahip kişiler C kategorisine giriyor. Bu kategoridekiler iş bulma aşamasında çok fazla zorluklarla veya sınırlandırmalarla karşılaşabilir. En azından Çin’de çalışma umudu olması için aşağıdaki şartlardan birine sahip olmak gerekiyor:

  • Çin’de yabancıların çalışması ile ilgili temel şartları sağlayabilmek.
  • 90 günden daha kısa sürecek projelerin birinde çalışmak.

Kaynak: Çin Başbakanlığı

 

e-mail listemize SİZ de kayıt olun!

Bu Yazıyı Paylaşın:

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.