“Çince Nasıl Öğrenilir?” Sorusunun Cevabı

Posted by

Çince öğrenmek için adım atma gayretinde olan, ama Çince’den ister istemez korkan birçok kişi ilk olarak “Çince nasıl öğrenilir?” sorusunun cevabını bulmaya çalışıyor. Çince’yi hayatta öğrenemeyeceğine inanan birçok kişi de “abi bırak uğraşmayı, Çince öğrenilir mi?” benzeri cümlelerle Çince’nin öğrenilemeyecek kadar zor bir dil olduğuna hem kendilerini, hem de çevrelerindekileri inandırmaya çalışıyor.

Çince’nin yazılışından kaynaklanıyor olacak, birçok kişi Çince’ye öcü gibi yaklaşıyor. Onlara göre Çince öğrenmek deveye hendek atlatmaktan daha zor.

Gerçekten öyle mi? Gerçekten de Çince öğrenilemeyecek kadar zor bir dil mi?

Cevap: HAYIIIIIIIRRRR

Çince, düşünüldüğü ve canavarlaştırıldığı kadar zor bir dil değil. Gerçekten öğrenilebilecek bir dil. Bir milyar dörtyüz milyon insanın ana dili olarak konuştuğu bir dili öğrenmek ne kadar zor olabilir ki?

Çince’yi öğrenmenin İngilizce veya diğer dillere oranla biraz farklı olduğu doğru. İngilizce öğrenmeye çalışırken yapılması gerekenler Çince öğrenirken yapılması gerekenlere oranla farklı. Bu farkları görebilenler ve Çince’den şikayet etmek yerine dilin mantığını anlamaya çalışanların Çince’yi iyi bir şekilde öğrenememesi için hiçbir sebep yok.



“Herşey iyi, güzel de, Çince nasıl öğrenilir?” diye ısrarla sormaya devam ediyorsanız sizi daha fazla bekletmeyeyim. İşte sorunuzun cevabı:

Çince Dil Yapısı

Dilbilgisi kuralları denince en zor dillerden biri, inanmayabilirsiniz ama, Türkçe. Türkçe eklemeli bir dil olduğu için fiillerin ve isimlerin sonlarına getirilen ekler zamanı, kişiyi, durumu değiştirebilyor. Bir de bu eklere büyük ünlü uyumu, yumuşama, benzeşme gibi dilbilgisi kuralları eklenince Türkçe dilbilgisi kuralları açısından gerçekten zor bir dil haline geliyor. Türkçe’yi sonradan öğrenenler eminim ki bazı noktalarda çok zorlanıyorlardır. Bazen biz bile dilbilgisi ile ilgili bazı soruları cevaplamakta zorlanıyoruz.

Çince dil yapısı Türkçe’ye oranla o kadar kolay ki!

Ortaokul yıllarında hepimizin öğrendiği; ama çoğumuzun ne anlama geldiğini bilmediği bir kavram var. Çince tek heceli bir dil. Yani, Çince’de bulunan kelimelerin %99.9’unun başına veya sonuna her hangi bir ek eklenmiyor. Bir başka deyişle, Çince, çok özel durumlar haricinde kelimelerin sadece kök hallerinin olduğu gibi kullanıldığı bir dil.

Kabaca örnek vermek gerekirse Çince “ben dün saat 5 oyna futbol ” veya “ben şimdi oyna futbol” benzeri cümleler kurularak konuşulan bir dil. Zaten Çince’nin dilbilgisi kuralları da genel olarak bu durumdan ibaret. Çinli arkadaşlarımın okullarda dilbilgisi üstüne ders olmadığını söylediklerini hatırlıyorum.

Şöyle bir iddiam var. Sadece Çince kelimeleri öğrenmeniz durumunda dilbilgisine vereceğiniz birkaç günün ardından Çince’yi rahatlıkla konuşabilirsiniz. İsterseniz deneyin.

Çin Alfabesi Diye Bir Şey Yok!

Türkçe ve İngilizce başta olmak üzere birçok batı dilinin alfabeden oluşması nedeniyle birçok kişi Çin alfabesi de olması gerektiğine inanıyor. Düz mantıkla Çin alfabesi olduğuna inananlara kötü haber. Çin alfabesi diye bir şey yok!!!

Nasıl yani?

Yanisi şu, Çince’de ne olduğunu anlamadığımız o şekillere harf denmiyor. Onlar Çince karakterler.

Çince karakterler, dışarıdan bakıldığında Çinli olmayanlar için hiçbir şey ifade etmez. Belki de bu nedenle karmakarışık yazılar göre kişiler “ne biçim yazı o öyle, Çin yazısı gibi” gibi söylemlerde bulunurlar.

Çince’deki karakterlerin her biri farklı bir heceyi temsil eder. Günlük hayatta kullanılan Çince kelimelerin çoğu en az iki karakterin biraraya getirilmesi ile oluşturulsa da, zaman zaman tek bir karakter kullanarak anlatılmak istenen kolayca anlatılabilir. Binlerce karakterden oluşan Çince’de günlük hayatta kullanılan karakter sayısı 4000-6000 dolaylarındadır. Eğitim düzeyi çok yüksek olan kişilerin 20-30 bin dolaylarında Çince karakteri tanıyabildiği iddia ediliyor.

Rakamlar sizi korkutmasın. Bu rakamlardan çok daha fazlasını tanıyan kişiler de var.

Alfabesi olan dillerde daha önce hiç görülmemiş bir kelime iyi kötü bir şekilde okunabiliyorken, Çince’de önceden hiç görülmemiş bir karakteri okumak zaman zaman Çinliler tarafından dahi okunamıyor.

Okunamayan Çince karakterler Çinliler için herhangi bir şekilde hayıflanacak bir durum değil. Onlara göre zaman zaman bazı karakterleri okuyamamak veya bazılarının nasıl yazıldığını unutmak çok sıradan bir şey. Böyle durumlarda birbirlerine “ya bu karakter nasıl okunuyor” gibi sorular yöneltiyorlar. Zaman zaman da karakterlerin nasıl okunduğunu öğrenmek için sözlüklere bakıyorlar.

Çince karakterler, özellikle Çince’ye yeni başlayanlar için korkutucu olsa da, dilin yapısını anladıkça karakterlerin anlamlarını öğrenmek de kolaylaşıyor. Karakterlerin farklı bölümlerindeki farklı nokta ve çizgiler hiç bilinmeyen karakterlerin bile anlamını tahmin etmeye yardımcı oluyor.

Bugünkü Çin Halk Cumhuriyeti’nin kurulmasının ardından Çince’deki karakterler basitleştirilmiş ve geleneksel olarak ayrılmaya başlandı. Bu da bazı karakterlerin eskiye oranla daha kolay! bir şekilde yazılabilmesini sağladı. Şu an Çin içinde yazma dili olarak basitleştirilmiş Çince, Tayvan ve Hong Kong’da ise geleneksel Çince kullanılmaktadır. Bazı karakterler için “gerçekten basitleştirilmiş” tabirini kullanmak sanıyorum yanlış olmaz.

linotype.com

 

Çince Karakterler Nasıl Yazılır?

Basitleştirilmiş Çince’de karakterlerin yazılışının kolaylaştırılmasına ek olarak, adına pinyin denilen ve karakterlerin latin harfleri kullanarak yazılabilmelerini sağlayan bir yöntem de geliştirildi. Şu an her karakterin latin harfleriyle yazılmış biçimi bulunuyor. Çince’nin karakterlerden vazgeçip latin harflerle yazılması gerektiğine inananlara duyurulur!

Çin’deki okullarda öğrencilere pinyin öğretiliyor ve öğrencilerin latin harflerini de tanıması sağlanıyor. Genç nesil a’dan z’ye İngilizce’deki bütün harfleri tanısa da belli bir yaşın üstünde olanlar arasında harfleri tanımayanların sayısı hala çok fazla.

Çince karakterlerin yazımı sözkonusu olduğunda bilgisayar ve telefonda karakterleri yazmak ile elle karakterleri yazmak arasında dağlar kadar fark olduğu görünüyor. Bilgisayarda veya telefonlarda  Çince karakterleri yazabilmek için Sogou başta olmak üzere birtakım karakter yazma programları kullanılıyor.(yeni bilgisayar ve telefonların içinde Çince yazmak için yüklenmiş farklı programlar bulunabiliyor.)

Karakterleri elektronik olarak yazabilmek için tek yapılması gereken pinyin yöntemi ile karakterlerin latin harfleri ile yazılan karşılıklarını tuşlamak ve aynı latin harfleri ile yazılan diğer karakterler arasından yazılmak istenenin seçmek. Mantık ilk başta garip gelse de Sogou kullananlar bu şekilde karakter yazmanın ne kadar olduğunu göreceklerdir. Ne demek istediğimi anlamak isteyenler Sogou’u bilgisayarlarına veya telefonlarına indirmeyi deneyebilirler.

Çince karakterleri elle yazabilmek için önce hem fiziksel hem de psikolojik olarak hazır olmakta yarar var. Zira elle Çince yazabilmek için yoğun çaba sarfetmek gerekiyor. Karakterlerin yazılması için takip edilen kurallara dikkat etmek gerekiyor. Adına “vuruş” denilen hareketleri ve hangi sıralamayla vuruşların yapldığını bilmek de cabası. Şu an Çinliler’in çoğunluğunun pinyin kullanarak karakterleri hızlı bir şekilde yazması nedeniyle vuruşlarla elle karakter yazmak sadece okullarla ve toplantılarla sınırlı kalmaya başladı. Bu da Çinliler’in elle karakter yazma becerisinin her yıl daha da gerilemesine neden oldu. O nedenle zorunluluk yoksa “illa elimle de Çince yazayım” demeye gerek yok.

Çince Karakterler Nasıl Ezberlenir?

“Ezberlenir mi binlerce karakter?” diye soranlardansanız haklısınız. Ezberlenmez. Zaten ezberlenmemesi de gerekli. Bir dili gerçekten öğrenebilmek için hiçbir şeyin ezberlenmemesi, her şeyin öğrenilmesi lazım.

Çince karakterler için ister istemez fotografik hafıza kullanılır. Fotografik hafıza, görülen şeylerin gözle fotoğrafının çekilmesi ve aynı şeyin tekrar görüldükten sonra hemen hatırlanması anlamına gelir.

Çok mu karışık oldu?

Daha basit bir deyişle, firmaların logoları genel olarak sadece şekilden ibarettir. Bu logoları ne zaman görsek logoların hangi firmaya ait olduğunu anında biliriz. (Apple logosu veya Volkswagen logosu gibi) İşte bu logoları fotografik hafıza sayesinde öğreniriz ve hiçbir zaman unutamayız.

Çince karakterler de aynen bu şekilde öğrenilir. Karakterleri ne kadar çok görürsek karakterler aklımızda o kadar çok kalır. Karakterleri görür görmez tanımaya başlayınca onları unutmamız neredeyse imkansız hale gelir.

Çince’nin karakterlerden oluşan bir dil olması nedeniyle Çince birçok alfabesi olan dil gibi eğilip bükülemiyor. Bu da Çince’nin rijit bir şekilde korunabilmesini sağlıyor. Çince dışından Çince’ye eklenen kelimelerin Çince karakterleri kullanmadan aynen yazılarak kullanması mümkün olmadığı için en bilinen İngilizce kelimeler dahi Çince’ye Çinliler’in söyleyeceği şekilde giriyor.

Çin’de iş yapan yabancı firmalar da kendilerine Çinliler’in söyleyebileceği bir isim bulmak durumunda. Aksi takdirde Çinlier arasında tanınmalarının çok zor olacağının farkındalar. Mesela Dünya’nın en büyük, Çin’de de binlerce mağazası olan Starbucks Coffee, Çince de xingbake (星巴克) olarak biliniyor. McDonald’s’da hamburger yiyenlerin çoğu da restoranın gerçek adının McDonald’s olduğunu bilmez. Çünkü onlara göre yemek yedikleri yer maidanglao(麦当劳)dur.

Çince Kelime Sayısı

Çince’nin zor olduğu noktalardan biri kelime sayısının fazlalığı. Türkçe konuşurken günde 10 kelime söylüyorsak Çince’de günde 50 kelime söylememiz gerekiyor. Eşanlamlı kelime sayısı çok fazla. Bazen Türkçe’de iki ayrı yerde kullanılan birçok kelime için Çince’de farklı yerler için farklı kelimelerin kullanıldığı görülebilir.

Bu durumdan da korkmaya gerek yok. Eğer Çin’e yolunuz düşer ve Çince’nizi Çin’de geliştirmeye çalışırsanız kelimeleri yanlış yerlerde kullansanız bile genel olarak sizi anlayacaklardır ve size doğru kullanım şeklini söyleyeceklerdir. Birkaç defa yanlış yaptıktan sonra doğrusunu öğrenmek mümkün.

Çince Tonlama

Çince ile ilgil dört farklı tonla diye bir şey olduğunu duyanlar bir anda Çince’ye karşı negatif bir tavır alabiliyorlar. Çin’de aynı latin harfleri ile yazılan karakterler için dört farklı tonlama olduğu doğru; ama bu durum öyle korkulacak bir şey değil.

Karakterlerin latin harfleri ile yazılma yöntemine pinyin denildiğini az önce belirttim. Harflerin karakterlerin okunuşlarında yeterli olmaması nedeniyle harflerin üstüne veya altına birtakım işaretler koyarak karakterlerin doğru telalffuzu sağlanıyor.

Her ne sebeple olursa olsun, hangi karakterin hangi tonda okunduğunu kesinlikle ezberlememek gerekiyor. Eğer bunları ezberleme yöntemine başvurursanız Çince’den çok kısa zamanda bıkabilir ve Çince kitabınızı bir daha açmamacasına kapatabilirsiniz.

Size bir sır! Çinliler’in çok büyük bir kısmı dahi hangi kelimenin hangi tonda söylendiğini bilmiyor. Onların yaptığı duyduklarını aynı şekilde söylemek. Çince öğrenmeye çalışanların da yapması gereken bu. Oturup saatlerce Çince tonlama çalışmaya hiiiiç gerek yok!

 

bing.com

Resimde “ba” şeklinde yazılan Çince karakterlerin okunuşunun nasıl olduğu gösteriliyor.

1 numara ile gösterildiği gibi a’nın üstünde yatay çizgi olması a’nın biraz daha uzun olarak söylenmesi gerektiğini belirtiyor.

2 numara ile gösterilen ve kesme işareti benzeri işaret a harfinin giderek artan bir tonda söylenmesi gerektiğine işaret ediyor.

3 numara biraz ilginç. Şapka işareti nedeniyle a söylenirken sesin önce azalması, sonra artması gerekiyor.

4 numaralı bölgede kulanılan işaret a harfinin hiç uzatılmadan kısa bir şekilde söylenmesi gerektiğini işaret ediyor.

Çince HSK Sınavı

Çin’de üniversitelerin Çince eğitim veren bir bölümünde okumak isteyen öğrenciler Çince bilgisini test eden HSK sınavından yeterli puanı almak durumundadırlar. Bu testi başarıyla geçemeyenlerin Çin’deki tek alternatifi, yıllık ücreti Çince bölümlere oranla çok daha yüksek olan ve İngilizce eğitim veren bölümlerdir. Bugün Çin genelinde 400.000’den fazla yabancı öğrenci üniversite eğitimi almaktadır.

Çince Öğrenmeye Nereden Başlanmalı?

Çince öğrenmeye başlamak için en uygun yer tabii ki Çin. Çin’de sadece Çince çalışarak geçecek bir yılın getirileri çok büyük olabilir. Çin’de Çince eğitimi almak için en kolay yol, alanında uzman olan aracı firmalar. Bu şekilde Çin’e gelmek biraz pahalı olsa da sonradan karşılacak problemlerin önceden çözülmesi ve rahat bir şekilde gelebilmek için bu yöntem en iyisi.

Çin’e aracı firmalar olmadan, okullara direk görüşerek gelmek de mümkün. Bu yol genel olarak daha ucuza gelse de öğrenciler için daha yorucu olabilir. Zira bu yolu seçen öğrencilerin okullarla görüşmelerini, vize işlemlerini kendileri yapmaları gerekmektedir.

Çin’deki ilk günlerde otelde kalmanız gerekecekse rezervasyonunuzu BURAYA tıklayarak yapabilirsiniz.

Çin’e gitme durumu yoksa Türkiye’de üniversitelerin Çin Dili ve Edebiyatı bölümlerinde okumak veya Çince kurslarına yazılmak çok yararlı olabilir. Ama Türkiye’de Çince’nin tam olarak öğrenebilmesi için gerekli olan süre doğal olarak çok uzundur. Zira Çin dışında tamamen Çince konuşulan ortamlarda geçirilen süre Çin içine oranla çok daha azdır.

Evde Çince Öğrenmek

Hiç tavsiye ettiğim bir yöntem değil. Özellikle de sadece Çince ile ilgili kitaplara bakarak Çince’nin gerçekten öğrenilebileceğine inanmak çok büyük bir yanlış. Çince kitaplar ek bilgi olarak çok yararlı olabilir; ama bir dil hiç konuşulmadan ve duyulmadan ÖĞRENİLEMEZ.

Çince Öğrenmek Mantıklı Mı?

Kesinlikle evet. Günümüzde İngilizce konuşabiliyor olmak artık çok önemli bir özellik olmaktan çıktı. Özellikle büyük firmalarda iş bulmanın temel şartlarından biri İngilizce oldu. İkinci bir yabancı dil olarak Çince’ye yönelmek, geleceğin süper gücü olacak bir ülkenin dilini bilmek her açıdan bizi öne geçirebilir.

Çince ile sadece Çin için’deki işleri yapabiliyor olmak bile Dünya’daki insanları %20’sine ulaşmak anlamına geliyor. Çince İngilizce ile birleşince Dünya’nın neredeyse tamamıyla bir şekilde iletişim kurabilmenin kapısı açılabilir.

Çince Öğrenmek Ne İşe Yarar?

Çince öğrenmek, içinde Çinliler’in bulunduğu her işi yapmaya yarar. Çince, günümüzde sadece Çin ile sınırlı bir dil değil. Her yıl 100 milyondan fazla Çinli çeşitli nedenlerle Çin dışına çıkmaya başladı.

in’deki İngilizce konuşma oranının düşüklüğüne bakacak olursak Dünya’nın herhangi bir yerinde Çinliler ile direk olarak konuşabiliyor olmak Çinliler ile çok hızlı bir şekilde iletişim kurmayı sağlayacak ve Çinliler’in sevgisinin kazanılmasına yardımcı olacaktır. Çinliler, dillerini konuşan yabancıları çok severler ve sevdikleri kişilerle çok daha fazla ortak iş yaparlar.

Çince Öğrenmek Ne Kadar Sürer?

Bu sorunun yanıtı tamamen kişinin kendi çabasıyla doğru orantılı. Çince’yi sorgulamadan olduğu gibi kabul edenler kısa zamanda büyük ilerleme katederken, Çince’nin aklazarar bir dil olduğunu düşünenler yıllar geçse de Çince konusunda bir arpa boyu yol katedemeyebilirler.

Çince’yi tam anlamıyla okumak veya yazmak doğrusunu söylemek gerekirse çok uzun yıllar alabilir. Ama ciddi bir şekilde çalışanlar bir sene sonunda basit kelimeleri karakterler kullanarak bilgisayar ortamında Çince yazabilmeye başlayabilirler. Çince’yi elle yazabilmek için çok daha uzun zaman gerekir; ama Çince’nin illa ki elle yazılması gerekmiyor.

Çince konuşma konusunda gerekli süre de yine kişinin kendisi ile alakalı. Çince’ye ciddi bir şekilde önem verenler ve Çin’de yaşayanlar bir sene sonunda en azından Çin’de günlük hayatta yapılacak işleri rahat rahat yapabilecek hale gelebilirler. Çince’yi profesyonel anlamda kullanmaya başlamak 3-4 sene sürebilir.

Kısaca, Çince’de tıpkı diğer diller gibi yoğun çalışma ve kararlılık gerektiriyor. Günde 15 dakika ayırarak iki üç ayda Çince’nin veya herhangi başka bir dilin öğrenilmesi neredeyse imkansız. Çince için bir lisan bir milyar insan anlamına gelir ki bunun için emek vermeye değer.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.