Çin Yeni Yılı: Çin’de Hayatı Durduran Festival

Posted by

Yeni yıl deyince Çinliler’in aklına gelenler Çinli olmayanların aklına gelenlerden çok farklı. Zira Çin yeni yılı, batı ülkelerindeki gibi 1 Ocak’ta değil, Çin takvimine göre 1. ayın birinci gününde kutlanır.

Çin Yeni Yılı, bir diğer adıyla Bahar Bayramı, Çin’in en büyük ve en önemli bayramı. Her ne kadar son zamanlarda modern batı ve modern doğu kültürlerinin etkisi altında kalarak yaşlıları “nerede o eski yeni yıllar!” dedirtecek kadar değişikliğe uğramış gibi görünse de hala daha Çinliler’in iple çektiği bayramların başını Çin Yeni Yılı çekiyor.Çin takvimine göre ay yılının başlangıcı olarak kabul edilen bu dönemde Çin’de hayat deyim yerindeyse adeta durur.

Çin’de modernliğe direnen geleneklerin başında Çin yeni yılını kutlamak için eve dönmek gelir. Birçok Çinli evine binlerce kilometre uzaktaki şehirlerde yaşıyor olsa dahi çok özel durumlar nedeniyle memleketlerine dönemeyecekler veya memleketlerinde ailelerinden kimse kalmamış olan kişiler haricindeki hemen herkes Çin yeni tatili için eve döner. Bu açıdan bakıldığında bayramın kutlanma biçiminin Türkiye’deki dini bayramlarla benzeştiği söylenebilir.

bing.com

Çin Yeni Yılı Ne Zaman Kutlanır?

Çin Yeni Yılı, bir diğer adıyla Bahar Bayramı, on iki hayvanlı takvim olarak da bilinen ve Hicri takvimden farklı bir ay yılını baz alan Çin takvimine göre belirlenir. Çin Yeni Yılı’nın günü her sene değişse de genel olarak miladi takvime göre Ocak sonu ve Şubat başına denk gelir. Çin dışında Vietnam, Güney Kore, Laos, Singapur, Japonya, Endonezya, Filipinler, Malezya, Tayvan, Brunei, Hong Kong ve Macao’da da Çin yeni yılı kutlanır.

Çin’de her yıl başka bir hayvan adıyla anılırken yeni yıl öncesinde gelecek yıla ait hayvan motifleri ve süslerine Çin genelinde sıkça rastlanır.Çin takviminde bulunan on iki hayvan fare, öküz, kaplan, tavşan, ejderha, yılan, at, koyun, maymun, horoz, köpek ve domuzdur.

Çin Yeni Yılı Tatili Kaç Gündür?

Hayatın neredeyse durma noktasına geldiği Çin yeni yılı, Çin takvimine göre 1. ayın 1. gününde başlar. Resmi kurumların neredeyse tamamı ve özel firmaların çok büyük bir kısmı 7 gün tatil yapar. Bazı fabrikalar, yılda sadece bir kez aileleriyle görüşme imkanı olan işçilere bir aya kadar izin verir.

Yeni yılın ilk üç gününde çalışanlarını çalıştırmak isteyen firmaların çalışanlarına gün başına üç günlük ücret ödemeleri yasal bir zorunluluktur.

Çin Yeni Yılı Nasıl Kutlanır?

Bayram Hazırlığı

Ev Temizliği

Çin Yeni Yılı başlamadan önce memleketlerine giden Çinliler, işe evlerini temizleyerek başlarlar ki yeni yıla temiz bir evde girmek onlar için çok önemlidir. Bu temizliğe yıl boyunca olmadığı kadar özen gösterirler. Çünkü Çinliler’e göre toz, özellikle yeni yılda, kötü şans anlamına gelir.

Yeni Kıyafetler

Türkiye’de olduğu gibi bayramda giyilmek üzere yeni kıyafetler almak Çinliler’in de adetlerindendir. Burada bizden farklı olarak, 12 hayvanlı Çin takvimine göre gelecek yıl hangi hayvan yılı ise, o hayvan yılında doğanlar, bir başka deyişle gelecek yıl 12, 24,36,48, 60,72, 84,96 yaşlarından birine basacak olanlar mutlaka kırmızı iç çamaşırı, çorap benzeri şeyler alırlar ve bunları giyerler. Kırmızının Çin’deki anlamı bolluk, berekettir.

Kapılara Yapıştırılan Sözler

Çin Yeni Yılı öncesinde Çinliler’in büyük bölümü ev kapılarının dışına bir adet yatay, iki adet de dikey olmak üzere üç adet özlü sözü kapılarına yapıştırırlar. Eski zamanlarda bu yazıları fırça ve mürekkep kullanarak kendileri yazarlarmış; ama artık bu sözleri marketten almayı tercih ediyorlar. Bu yazıların ortasına da büyükçe, Çince‘de bolluk ve bereket anlamına gelen ve “Fu” diye okunan Çin karakterini koyarlar.

timgsa.baidu.com

Market Alışverişi

Çin Yeni Yılı zamanında dükkanların, marketlerin, mağazaların ve hatta süpermarketlerin birçoğu en az 3-4 gün kapalı olur. Bu nedenle birçok Çinli bayram tatili başlamadan önce marketlere gidip market alışverişi yaparlar.

Yılın Son Günü

Çinliler yılın son gününü “Ne iş yapıyorsan yap, nerede olursan ol, yılın son günü evinde ailenle ol.” diyerek özetlerler. Gerçekten de bu gün özellikle öğleden sonra şehirlerdeki yoğunluğu çok azaldığı ve herkesin evde olduğu bir gündür.

Bu yemek için herkes anne-babalarının yaşadığı eve gider ve akşam yemeklerini burada yerler. Evli çiftler genel olarak bu akşamda erkek tarafının ailesinin evine giderler.

Çin Yeni Yılı Kutlama Yemeği

Yılın en önemli akşam yemeği olarak kabul edilir. Bu yemekte ailenin en büyüğünün evinde buluşulur. Yapılan yemek sayısı toplam kişi sayısından mutlaka birkaç adet daha fazla olur. Hatta telaffuzu bereket, mutluluk gibi kelimelere benzeyen sayılar adedince yemek yapılmaya çalışılır.

Yemekte bir tavuk yemeği ve bir balık yemeği mutlaka olur. Tavukla balığın bir arada olmasının çok iyi olduğuna inanılır. Bunların haricinde Çin mantısı da olmazsa olmazlardandır. Çin mantısının eski Çin paralarına benziyor olması nedeniyle mantının zenginliği temsil ettiği söylenebilir. Hatta bazı bölgelerde mantının içine küçük madeni paralar konur. Yemek yerken içinde para bulunan mantıya denk gelenlerin şanslı bir yıl geçireceğine inanılır.

Çin yeni yılı yemeği- bing.com

Havai Fişekler

Çin yeni yılının olmazsa olmazlarından biri havai fişekler.Çinli olmayanları havai fişek zevkinden soğutabilecek düzeyde çok havai fişek patlatılır. Günün her saatinde hemen herkes tarafından patlatılan havai fişekler en yoğun olarak akşam yemeğinin hemen öncesinde ve gece saat 12’de patlatılır. Hatta saat 12’den sonra dahi günün ilk ışıklarına kadar havai fişek sesleri duymak mümkündür.

Genel olarak mutluluğu ve kötü ruhların kovulmasını temsil eden havai fişekler, Pekin ve Şanghay gibi büyük şehirlerde uzun yıllardır yasak ve yasak her yıl daha fazla bölgeyi kapsayacak şekilde genişletiliyor. Bunun başlıca nedeni havai fişeklerin çok ciddi miktarlarda hava kirliliğine yol açması.

Yeni Yıl Galası

Her yıl, yılın son günü akşam 8’de televizyonda yeni yıl gala programı başlar ve bu program gece yarsına kadar devam eder. Çeşitli dans gösterileri, skeçler ve şarkıların olduğu galaya Çinliler çok büyük ilgi gösterirler. Öyle ki, 1 milyar 300 milyon nüfusu olan Çin’de her yıl bu galayı 800 milyon civarında kişi canlı seyreder.

Kırmızı Paketler

Çinliler’i belki de en mutlu eden kısım. Bu kısımda yaşı büyük olanlar küçük olanlara kırmızı paketler içinde para verirler. (Tıpkı Türkiye’de payramlarda el öpen çocuklara para verildiği gibi.)

Nakitsiz yaşamı hayata büyük ölçüde monte etmeyi başarmış olan Çin’de birçok kişi birbirlerine akıllı telefonlarını kullanarak elektronik kırmızı paketler gönderiyor. Bunun için en çok kullanılan uygulamaların başını da tahmin edilebileceği üzere WeChat geliyor. Arkadaşlarına paket göndermek isteyen kişiler göndermek istedikleri miktarı belirliyor ve paketleri gönderdikten sonra arkadaşlarının bu paketleri açmasını bekliyor. Paketi erken gören arkadaşlar paketi açarak bir miktar paranın hesaplarına aktarılmasını sağlıyor.

Çin Yeni Yılı Hizmeti: Kiralık Erkek Arkadaş

Çin yeni yılı Çin’in en büyük bayramı. Bu bayramda tıpkı Türkiye’deki bayramlarda olduğu gençlerin çoğu büyüklerinin evine gidiyor ve bayramı aileleri ve akrabaları ile beraber geçiriyor. Ailesinden uzaktaki  bir şehirde çalışan gençleri eve döndüklerinde “Bir arkadaş bulabildin mi?”,”Ne zaman bulacaksın?” gibi sorular bekliyor.

Bu tarz sorulardan ve baskılardan bunalan gençler de yeni bir yöntemle durumu idare etmeye başlamışlar. Yöntemin adı: “Kiralık erkek arkadaş.” Kiralık kız arkadaş bulanlar da var; ama erkeklere oranla çok daha az sayıda.

Bunun için Çin’in en büyük mesajlaşma programlarından biri olan QQ ‘da 1000 kişiyi aşkın üyesi bulunan bir grup dahi kurulmuş durumda. Özellikle Çin yeni yılında eve yalnız gidip de istemedikleri sorularla muhatap olmak istemeyen gençler bu grubu kullanarak kendilerine birkaç günlüğüne erkek arkadaş kiralıyor. Daha sonra da bu buldukları kiralık arkadaşla ailelerini ziyarete gidiyorlar.

Bu şekilde arkadaş kiralamanın ücreti normal zamanlarda günlük 600-1000 yuan (300-500 lira), Çin Yeni Yılı zamanlarında ise 1000-1500 yuan(500-750 lira) arasında değişiyor. Bu yolla kiralık arkadaşlık yaparak ciddi gelirler elde edenler dahi var.

Bu tarz bir arkadaşlık sadece rol ve gösteriş yapma amaçlı. O nedenle de bu şekilde yapılan arkadaşlıklar birçok kişinin aklına gelenden farklı. Burada olan bir çeşit rol arkadaşlığı.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.