Çin Nüfusu Hakkında Bunları Biliyor Musunuz?

Posted by

Çin’in Dünya’nın en kalabalık ülkesi olduğunu muhtemelen biliyorsunuzdur; ama “Çin nüfusu kaç?” diye sorsam cevap veremeyebilirsiniz. Korkacak bir şey yok. Çinliler’in de büyük çoğunluğu bu sorunun tam cevabını bilmiyor.

Çin nüfusu, yaklaşık 1.400.000.000(yazıyla: bir milyar dörtyüz milyon)kişiden oluşuyor. Yani Çin’de nüfus Türkiye nüfusunun 17.5 katı. Bir başka deyişle Dünya’daki her beş kişiden biri Çinli! (Türkiye’deki seksen milyon kişinin kaçı Çinli acaba?)

Birçok yerde Çin nüfusunun azaldığına dair dedikodular duydum. Benim bildiği Çin nüfusu hiçbir zaman azalma eğilimine girmedi. Sadece nüfusun artış hızı azaldı.

Kalabalık nüfusa bakıp Çin’in insandan adım atamayacak kadar kalabalık bir ülke olduğu düşünüyor olabilirsiniz. En azından ben Çin’e gelmeden önce bana öyle geliyordu. Diyebilirim ki bayram zamanlarında tren istasyonları ve turistik bölgelerde “iğne atsan yere düşmez” sözü Çin için kesinlikle geçerli. Ama diğer günlerde öyle büyütülecek bir durum yok. Hele hele büyük şehirlerde yaşamaya alışmış biriyseniz Çin’de yaşamaya çok rahat alışabilirsiniz. En büyük fark birkaç milyonluk şehirlerin birbirlerine çok yakın mesafede olması.

İstanbul’da 25 milyon, hemen yanıbaşındaki Kocaeli’de 15 milyon, Tekirdağ’da da 5 milyon kişi yaşasaydı nasıl olurdu? İşte Çin’in doğu bölgelerinde yaşamak da öyle bir şey.

Çin nüfusunun ne boyutlarda olduğunu daha iyi görebilmek için Çin’e yapacağınız seyahatte kalacağınız otel BURADA!

The Atlantic.com sitesinde yayımlanmış olan bir yazı Çin nüfusu ile ilgili kimsenin düşünmediği ilginç bilgiler içeriyor. İşte o ilginç bilgilerden bazıları:

  • Çin nüfusu Kuzey Amerika, Güney Amerika, Avustralya, Yeni Zelanda ve Batı Avrupa’nın toplamı kadar kişiden oluşuyor.
  • Aynı zamanda dağılan Sovyetler Birliği, Pakistan, Afganistan, Finlandiya, Polonya, Slovakya, Romanya, Macaristan, Güneydoğu Asya, Japonya, Kuzey Kore ve Güney Kore’nin toplamı nüfusu da Çin nüfusu ile eşdeğer.
  • Tüm Afrika, Balkan ve Ortadoğu ülkelerinin toplam nüfusu da Çin’in nüfusu kadar.
  • Dünya’nın en kalabalık ikinci ülkesi olan Hindistan nüfusuna, Nepal, Bhutan ve Bangladeş nüfuslarını ekleyince de Çin nüfusu kadar kişiye ulaşılıyor.

Ayrıca:

  • Eğer Çin’in Guangdong, Shandong, Henan, Sichuan ve Jiangsu Eyaletleri ülke olsaydı, her biri nüfus bakımından ilk yirmiye girerdi.
  • 34 Çin eyaleti içinden 14’ünün nüfusu, A.B.D’deki en kalabalık eyalet olan California’dan daha fazla.
  • Çin’de 160’ın üstünde şehrin nüfusu 1 milyon’dan fazla. A.B.D’de nüfusu 1 milyondan fazla olan şehir sayısı sadece 9.

Çin Nüfusu Tarihi

Çin nüfusu tarihi konusunda çok sayıda grafik mevcut. Bunların arasından bana göre en ilginçlerinden biri china-profile.com sitesinde yer alıyor. Sitede yer alan ve aşağıda görülen grafik 0 ile 2050 yıllarındaki Çin nüfusu üstüne önemli bilgiler içeriyor. İşte o grafik:

Çin nüfusunun tarihi china-profile.com

“Eee, buradan çıkarmamız gereken ders nedir?” benzeri bir soru mu geldi aklınıza?

Grafikten ne anlamdığımı kısaca anlatmaya çalışayım.

Grafiğe göre 0 ile 700 yılları arasında geçen Tang Hanedanlığı öncesi dönemde Çin’de 60 milyon dolaylarında kişi yaşıyor. 8. yüzyıl ile 12. yüzyıl arasında Tang ve Song Hanedanlıkları’nı da içine alan dönemde Çin nüfusu ortalama 80 milyon dolaylarında seyrediyor. 13. ve 16. yüzyıllar arasında nüfus 110 milyon dolaylarına artıyor ve bundan sonra daha hızlı bir şekilde artmaya başlıyor. 1800’lü yıllarda 140 milyon olan Çin nüfusu 1900’lü yılların başlarında 400 milyonu aşıyor ve giderek artarak günümüze ulaşıyor. Ardından da önlemez derecede bir hızla 1 milyar 400 milyon kadar kişiye ulaşıyor. (Acaba tek çocuk politikası olmasaydı bugün Çin nüfusu kaç olurdu?)

Çin nüfusunun son yüzyıldaki artışını daha iyi gösteren başka bir grafik daha buldum. İşte o bulduğum ikinci grafik:

Çin nüfusunun yıllara göre değişimi – yandex.net

Bu grafiğe göre Çin’in nüfusu 1850 yılında 400 milyon olarak görülüyor. 1950 yılında 600 milyona yaklaşan nüfus, 1960 ve 1970’li yıllarda hızla artmaya devam ederek 800 milyonu geçiyor. 1970’li yıllarda tek çocuk politikasının da etkisiyle nüfus artış hızı yavaşamaya başlıyor. 2010 ile 2020 arasında yavaş bir hızda da olsa artmaya devam ederken 2020 yılında Çin’deki nüfusun 1 milyar 400 milyona çok yaklaşacağı tahmin ediliyor. Yani, sizin de gördüğünüz gibi şu ana kadar hiç azalmadı.

Grafiğe göre 2030’dan sonra Çin nüfusu azalmaya başlıyor. İşte burada Çin hükümeti satranç hamlesini yaptı ve bu gerilemeyi engellemek için “iki çocuk politikası”nı hayata geçirdi. Gördüğüm kadarıyla Çinliler bu iki çocuk politikasından memnun. Hastanelerin bazıları yoğunluktan doğum amaçlı hastaneye gelen bazı hastaları kabul edememeye başladı.

Çin Nüfusu Neden Bu Kadar Çok?

İlk akla gelen en basit düz mantıkta cevap şu: Çin çok büyük; bu nedenle nüfusu da doğal olarak fazla.

Mantık doğru; ama “Rusya Çin’den daha büyük olmasına rağmen nüfusu neden daha az” diye sorsa verilecek çok fazla cevap yok. “Rusya çok soğuk da ondan” denilebilir belki; ama yine de çok tatmin edici bir cevap olmadığını düşünüyorum.

Çin nüfusunun fazlalığı bence direk olarak Uzakdoğu ve özellikle Çin kültürü ile yakından alakalı. Gördüğüm kadarıyla Çinli ailelere göre çocuk sayısı ne kadar fazla olursa o kadar iyi. Çok çocuk yaşlılıkta anne babaların güvencesidir. Ayrıca aile büyüdükçe ailenin sorunları herkes birbirine yardım edeceğinden daha kolay bir şekilde çözülür.

Çin’e yolunuz düşerse yaşı 50’nin üstünde olan kişiler kaç kardeş olduklarını sorun. Alacağınız cevap çok büyük ihtimalle 4 civarlarında olacaktır.

Çin Nüfus Yoğunluğu

World Popular Review sitesinde verilen bilgilere göre Çin, kilometre başına düşen 145 kişi ile Dünya’da nüfus yoğunluğu en fazla olan 81. ülke. Bir başka deyişle Çin nüfus yoğunluğu İsviçre ve Çek Cumhuriyeti’ndeki nüfus yoğunluğu ile hemen hemen aynı düzeyde.

Nasıl yani?

Şöyle anlatayım. Aslında Çin’in yüzölçümü mevcut nüfusu kaldırabilecek kadar büyük. Problem eyaletlerin nüfusunun çok düzensiz bir şekilde dağılmış olması. Bu nedenle nüfus yoğunluğu ülkenin en doğusunda kilometre başına 320 kişiye kadar çıkabiliyorken, batı ve kuzeyde kalan bazı bölgelerde 15 kişiye kadar düşebiliyor. İşte size Çin nüfus yoğunluğu haritası:

Çin nüfus yoğunluğu haritası- wikimedia.org

Haritayı daha anlaşılır hale getirmek için Türkiye’den örnek vereyim. Çin’in en gelişmiş eyaletlerinden biri olan ve Şangay’in batı komşusu Jiangsu Eyaleti hemen hemen Ege bölgesi kadar. Ama bu eyaletin nüfusu 80 milyon! (Bütün Türkiye Ege Bögesi’nde yaşasaydı sizce nasıl olurdu?)

Çin’in batı tarafı şse tam tersi. Güneybatıda bulunan Tibet eyaleti Türkiye kadar bir alan kaplamasına rağmen eyalette sadece 2.5 milyon kişi yaşıyor. (Peki, Türkiye’de sadece iki buçuk milyon kişi yaşasaydı nasıl olurdu?)

Çin Nüfusu Kadın Erkek Oranı

Çin’de kadın erkek oran diğer ülkelerden biraz farklı. Öyle ki Çin nüfusunun %51.27’sini erkekler oluştururken %48.73’ünü kadınlar oluşturuyor. Bu da Çin’deki erkek nüfusunun kadın nüfusundan 3.000.000’dan daha fazla olması anlamına geliyor.

Aramızda kalsın ama bazı Çinli erkekler zaman zaman şakayla karışık da olsa evlenecek kız bulamamaktan şikayet ediyor. Bunun nedeni Çinli geleneksel yapıdaki ailelerin erkek çocuk tutkusu. Kız çocuk istemeyen çok sayıda kişinin devamlı kürtaj olması nedeniyle Çin hükümeti hastanelerin aileleri bebeğin cinsiyetini söylemesini yasakladı.

2013’te yapılan bir araştırmada Çin genelindeki ortalama yaşam süresinin 74.99 yıl olduğu belirlendi.Bu rakam erkekler için 72.96 yıl iken, kadınlar için 77.27 yıl oldu.Gelişmiş bölgelerde ortalama yaşam süresinin ortalamanın üstünde olması çok normal. Örnek olarak, Şangay’da birkaç yıl sonrası için hedeflenen ortalama yaşam süresi 82 yıl ki bu süre İsviçre gibi en gelişmiş ülkelerdeki ortalama süre ile hemen hemen aynı düzeyde.

Çin Etnik Yapısı

Çin’de resmi olarak 56 farklı etnik yapı bulunuyor. Yoldan geçen herhangi bir Çinli’ye “56 etnik kimliği say” deseniz büyük ihtimalle sayamayacaktır. Hatta 10’dan fazlasını sayabilenler dahi çok az sayıda.

Çinliler’in etnik kökenleri ilginç bir şekilde nüfusun üstünde de yazıyor. Farklı bölgelerde farklı etnik yapıya mensup olan kişiler için ayrıcalıklar ve dezavantajlar bulunabiliyor. Örnek olarak, tek çocuk politikası Çin’in çoğunluğunu oluşturan Han Çinlileri üstünde çok sıkı bir şekilde takip edilirken, bazı etnik kökene ait ve sayıca çok az olan Çinliler bu politikanın dışında tutuldu.

topchinatravel.com sitesinde çok güzel bir Çin etnik yapı haritası var. İşte o harita:

Çin etnik yapı haritası- topchinatravel.com

Haritadaki etnik yapılardan iki-üç tane haricinde kalanları büyük olasılıkla hiç duymamışsınızdır. En azından ben hiç duymamıştım. Hatta Çin’de bu kadar senede bu 56 etnik yapının çoğuna ait kimseyi tanıma şansım olmadı.

Haritada gördüğünüz gibi Çin’in en kalabalık bölgeleri olan doğu bölgelerinde Han Çinliler’inin en yoğun olarak yaşadıkları yerler. Han Çinliler’in bugünkü Çin nüfusunun yaklaşık %92’sini oluşturuyor. Han Çinliler’inden sonra Çin’deki en kalabalık etnik grup Zhuang Çinliler’i. Genel olarak Çin’in batıya yakın güney bölgesinde yaşayan Çinliler, toplam nüfusun %1,27’sini oluşturuyor. 3.sırada Müslüman olan Hui Çinliler’i bulunuyor.  Hui Çinliler’i Han Çinlileri’nden bazılarının taktığı takke haricinde hiçbir şekilde ayırt edilemiyorlar. Bu Çinliler genel olarak Çin’in orta kuzey bölgesinde yaşıyor ve nüfusun %0,97’sini oluşturuyor. 4.en büyük etnik grup ise Çin’in kuzeyoğusunda yaşayan ve nüfusun %0,78’ini oluşturan Manchu Çinliler’i. 5. sırada da Çin’in kuzeybatısında yaşayan Uygurlar bulunuyor. Uygurlar’ın Çin nüfusuna oranı %0,76.

Bu beş etnik grup haricinde kalan diğer etnik gruplar alfabetik olarak şu şekilde sıralanıyor. Achang, Bai, Blang, Bonan, Bouyei, Chaoxian, Dai, Daur, Deang, Dong, Dongxiang, Dulong, Ewenki, Gaoshan, Gelan, Gin, Hani, Hezhan, Jingpo, Jino, Kazak, Kırgız, Lahu, Li, Lisu, Luoba, Man, Maonan, Miao, Monba, Moğol, Mulam, Naxi, Nu, Orogen, Primi, Qiang, Rus, Salar, She, Shui, Tacik, Tatar, Tu, Tujia, Özbek, Wa, Xibe, Yao, Yi, Yugur, Zang, Zhuang

Nüfusu En Fazla Olan Çin Şehirleri

  1. Şangay – 23.4 milyon
  2. Pekin – 18.8 milyon
  3. Tianjin – 12.8 milyon
  4. Shenzhen – 12.7 milyon
  5. Guangzhou – 11.6 milyon
  6. Chengdu – 10.2 milyon
  7. Dongguan – 8.3 milyon
  8. Chongqing – 8.2 milyon
  9. Shenyang – 7.9 milyon
  10. Wuhan – 7.9 milyon



Booking.com